• Jenefer Lowe a gews dhyn yn kever Kernewek Ollvysyel ha Rann Tri an Chartour.
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Ygerys’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Tekka ha hwekka” – Hanterhir
• “Vodya” – Gwenno
• “Ev chistr’ta laou” – Chieftains
• “Kernow, ow thre” – Anna Anise
• “Gwandryas Iwerdhon” – Skwardya
• “Jabadaw” – Chieftains
• “Hyns tramm” – Kewbanda gans Andrew Wheeler
• “G Minor” – An ladron
• “Pupprys ow tonsya” – Hwerydh Eledh

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – BBC Kembra

Rannjiow yn Kardydh yw an kynsa drehevyansow y’n sita dhe gavoes toemmder ha dowr poeth a-dhiworth system-toemmheans nowydh yw nerthys der ethenn.

An roesweyth ethenn, a-dro dhe bymthek poynt pymp milvil peuns y gost, a syns toemmder diworth ethenn re beu gwrys seulabrys rag oberi terfyskellow, po ‘turbines’ yn Sowsnek, a wra tredan orth Gweythva Nerth Viridor, Park Traydent. An ethenn yw treusperthys dre roesweyth a bibennow ynysegys pur yn ta a-dreus Baya Kardydh rag provia fenten sostenadow a doemmder ha dowr poeth.

Rannjiow Porth Scott, a veu treylys diworth soedhvaow yn etek warn ugens rannji perghennys gans konsel an sita, yw an diwettha chiow a veu kevrennys dhe’n roesweyth ma.

Esel Konsel Kardydh a-barth chanj hin, Dan De’Ath a leveris: ‘Kettoeth ha dell vo kevrennys drehevyans dhe’n roesweyth, eskeys yw an edhomm a fornow-toemma gas, hag y hyll bos lehes dyllansow karbon an drehevyans a-dro dhe beswar ugens kansrann. Yth yw ragdres pur gompleth dhe wul mes an tybyans yw sempel dres eghenn; syns toemmder yw gwrys seulabrys mes skoellys, ha’y dreusperthi dhe le may hyll ev bos devnydhys yn le leski keunys menhesenn.

Yn Iwerdhon – RTÉ

Dew vil hwegh warn ugens a vydh an vlydhen may fydh solempnys kans blydhen a radyo yn Iwerdhonek gans RTÉ.

Y’n kynsa a vis Genver mil, naw kans hwegh warn ugens, Douglas Hyde, a dheuth ha bos kynsa pennlywyer Iwerdhon, a lennis an kynsa areth boblek der radyo yn Iwerdhonek ha Sowsnek dhe gwarter dhe eth eur y’n gorthugher der 2RN, an ragresegydh a Radyo Éireann, Teilifís Éireann ha wor’tiwedh RTÉ.

Ev a gewsis yn kever sevel gorsav-radyo a dhothya ha bos lev an gennedhel, yn unn leverel orth an woslowysi bos termyn gwiw Iwerdhon dhe wul hy thyller hy honan yn-mysk kennedhlow Europek ha gansa gonisyow radyo seulabrys.

RTÉ a vydh solempnya an prys gans kevres a dowlennow arbennik ha diskwedhyansow. Y fydh diskwedhyansow gans Bagas-Ilewydhyon RTÉ a-dro dhe Iwerdhon, darlesys yn few der RTÉ Onan, 2FM, Lyric FM ha Raidió na Glaeltachta.

Pennlewyer RTÉ, Kevin Bakhurst, a leveris: ‘Yma meur re janjyas, mes nevra nyns esa edhomm brassa a vedia gonis poblek yw anserghek, trestys, ha kavadow dhe bubonan. An solempnyansow a vydh mires war-dhelergh dre’n hwarvosow an moyha a-vri y’n kans blydhen yw passys, mes ynwedh i a vydh diskwedhes an fordhow may hwra RTÉ delivra towlennow dhe woslowysi y’n termyn a dheu, ha ni ow pesya chalenjya orth kammdherivans, skoedhya ughelhwans gwriansek, skoedhya gonisogeth Iwerdhonek, ha dri tus warbarth yn prysyow kennedhlek a-vri a wra kesunya an pow.’

Yn Alban – STV

An bagas Kyrghynnedh Istorek Alban re bysis kummyas towlenna rag daswul hyns a-dro dhe’n menhiryon Callanish. Kummyas an dowlenn a veu pysys wosa dargan may hallsa ynkressya niverow a wodrigoryon dhe’n tyller diworth kans hag ugens mil bys dhe dhew kans mil avel siwyans avonsyans Porth Dowr Down Stornoway, herwydh niverow a-dhiworth Urras nan Tursachan, po Trest an Menhiryon.

Dysmygys yw an menhiryon dhe vos sevys a-dro dhe dhew vil naw kans kyns krist. Furvys yns i avel kylgh a venhiryon gans rewyow owth ysytynna diworth kres an kylgh ha rosva owth ystynna war-tu ha’n north. Herwydh ombrofyans an Trest yma naw ha dew ugens men hag an tyller na yw rann a dirwel hendhyskoniethel ledanna hag ynno nebes kylghyow-men erell.

Arhwithrans esknians yn dew vil hag ugens ordenys gans an Trest a dherivas bos esknians der kerdhes ow kul kisyans dhe’n kylgh. An hyns nowydh a dhevnydhsa devnydhyow kevys yn teythyek hag an Trest a lever bos gwellhes hedhadowder rag godrigoryon lehes aga gwayadowder.

Kynsa rann an oberenn yw gwaytys bos kowlwrys kyns gwenton dew vil hwegh warn ugens pan igorro an gresenn wodrigoryon nowydh usi ow pos drehevys gans an Trest.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Tus yowynk a dheuth warbarth a-gynsow rag an kynsa Kesstrif Robot. Ordenys veu gans Klub Kodenna Manow, ha fleghes ynter unnek ha pymthek bloedh a wrug drehevel, kodenna ha digelmi kudynnow dre’n jydh oll. I a dhevnydhyas dafar robot Lego Spike hag oberi warbarth dhe dhigelmi kudynnow ow tochya hwithransow war blanet Meurth. Bagasow a brevis aga robotow, aswiwa aga hodennow ha dyski dre bub assay.

An gwaynyoryon o an bagas gans an robot a wrug an oberennow sevys gans kewerder yn pub assay. Ow siwya warlergh sewena an hwarvos ma, yma an Klub ow mires war-rag dhe Wiarow Olympek Robotek an Norvys y’n vlydhen ma ha’n chons a vos kannas Manow a-rag an norvys oll.

Nowodhow an Seythen

Na yll Konsel Kernow goheles charjya moy rag toll konsel yn Kernow. Y teu an messaj na dhyworth penn ledyer Leigh Frost. An konsel a garsa kressya an toll dre peswar kansrann poynt naw naw. Konsler Frost a lever bos edhom lenwel toll du hanter kans milvil peuns.
***
An Gry Maritha a vydh mes a wonis dres dew vis. An gorhel gwara a worr stoffys ha boos dhe Syllan. Terrys yw an hwim neb yw usys dhe worra pythow dhe’n kay. Res vydh y ewna kyn fydh parys gorhel nowydh kyns pell.
***
Eseli senedh San Stevan a Gernow a vynnsa kavos daswel an towl ughelhe kost tretha Pons Tamer. Awtorita an pons ha kowbal re leveris bos hwans dhodho charjya dew beuns gans Tag Tamer- kynth yw peswar ugens diner y’n eur ma.
***
Yma parti politek yn Kernow ow kevywia penn bloodh pymthek ha tri ugens.
Mebyon Kernow a dhallathas mil naw kans unnek ha dew ugens.
Pobel kepar ha Richard hag Anne Jenkin a vynnas kavos polisiow gwrys west a’n Tamer yn le yn Loundres.

• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Kerwyns’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Lugh glow” – Tom O’Reilly & the Swaggers
• Cornish tunes by MacQuarrie & Toms
• Toby & Jen session at Lowender 2024
• “Tolla Rooz” – Keskorra
• “Hanterdro” – Plack
• “An Alargh” – Ray Chubb
• “My a vynn mos” – Matthi ab Dewi
• “Re a lever” – Bucca
• “Dos a wra agan dydh” – Florence MacDonald
• “Nos heb kosk” – Graham Sandercock

• Jerry Sethir – Daswel Nowodhow an Norvys Keltek 2025
• ‘De Halan an Vledhan’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “New year jig” – Ahanan
• “Mir yn mysk an ergh” – Tir ha Tavas
• “Tresor” – Gwenno
• “Kan Jack” – System Son Kernow
• “Jigs” – Alan Pengelly
• “Leurlenn Ergh” – Graham Sandercock
• “Tan y’n golon” – Brian Webb
• “Ro dhyn kres” – Skwardya
• “A ‘challuinn” – Fleghes St Ann’s College
• “Auld Lang Syne” – Colm R McGuinness
• “Tri skoler/Mrs Parkyn’s/North Hill Jig” – Cam Kernewek

Nowodhow an Norvys Keltek

Yth esa meur a janjyow y’n gonisogeth an powyow Keltek y’n vlydhen ma. Nebes an brassa a hwarva yn Kernow, mes yth esa avonsyans y’n powyow keltek erell;

Yn Kembra

Devnydhyans yeth Kembra gans klapporyon Rygbi o doutys nebes dhe dhalleth an vlydhen wosa bos leveris prederow a-dro dhe dhevnydhya an yeth rag an kesstriv ‘Hwegh Kennedhel.’ Mes yn sojetys erell an Yeth o pur yagh hag yth esa ambosow dh’y dhevnydhya moy. An fylm ‘Havoc’ a veu fylmys yn Kerdydh gans sterennow Tom Hardy ha Forest Whittaker, ha lewys gans lewyer kembrek, Gareth Evans, ha diskwedhys dre Netflix.

Ynwedh yth esa towlenn-bellwolok nowydh rag fleghes yn Kembrek dhe benn an vlydhen, selys orth ki Ostralek ‘Bluey’ ha fylm Nadelik bywekhes a-dro dhe garow yowynk yn Kembrek henwys ‘Nolig’ ha’y deskrifans yw ‘hwedhel hweg a gerensa ha bos warbarth.’

Ordenoryon an Diskwedhyans Kembrek Ryal a veu gobrys a’ga omrians dhe yeth Kembra rag towlenna, desinya ha gul proviansow rag Yeth Kembra y’ga hwarvos.

Rag skoedhya Kembrek yn skolyow, Senedh Kembra a wrug reyth rag surhe dyskyblon oll yn Kembra dhe worfenna adhyskans skol avel ‘devnydhoryon anserghek Yeth Gembra.’

Gorsedh Kembra yn Eisteddfod Maes dhe amal Wrexham a dhegemmeras onan ha dew ugens den, seyth warn ugens yn gwisk glas ha peswardhek yn gwisk gwyrdh. Hag yth esa neppyth nowydh yn gonisogeth ilowek gans an kynsa Piwasow Ilow Du Kembrek. An hwarvos, tasegys gans Shirley Bassey, Levi Roots ha Sir Nick Young, a veu gwrys rag solempnya an roas, delanwes ha kevro a artydhyon dhu yn Kembra.

Yn Iwerdhon

Yth esa avonsyans yn Yeth Iwerdhon pan junyas Skol gynsa Sen Malachy yn Belfast an ragdres Scoil Spreagtha. Yma a-dro dhe beswar ugens skol y’n ragdres lemmyn gans a-dro dhe bymthek mil dyskybel. Ordenys gans an kowethas yeth Gael Linn an ragdres a veu gwrys rag kennertha skolyow a dhevnydh Sowsnek dhe dhevnydhya Iwerdhonek ynwedh. Mes yth esa preder a-dro dhe appoyntyans a Sowson a-dhiworth Newcastle avel pennlewyer Pennskol Galway drefenn na wodhya ev Iwerdhonek vyth. Ev a avowas dhe dhyski an yeth wosa degemmeres an soedh.

An Yeth a veu degemmerys nebes moy yn novys politek y’n vlydhen ma wosa bos devnydhys Iwerdhonek y’n kynsa prys bythkweth y’n Chi Kemmyn Predennek yn govynn dhe’n Pennmenyster, ha Konsel an Sita Belfast dhe wul polisi nowydh dhe dhevnydhya an yeth yn formel. Ynwedh yth esa erivirans gans Governans RU dhe gildenna lagha erbynn devnydhya neb yeth nag yw sowsnek yn lysow Iwerdhon Gledh.

Mes brassa nowodhow a-dro dhe’n Yeth y’n vlydhen ma o an ervirans dhe dhevnydhya Iwerdhonek y’n arwoedhweyth oll yn Gorsav Kres Meur yn Belfast. An DUP a veu serrys dres eghenn gans an ervirans drefenn bos gwrys gans unn venystres heb bos dedhlys gans an governans oll, hag i a dhervynnas daswel breusyek yn y gever.

Mes yn nowodhow lowenna, Kovadh y’n Norvys Guiness nowydh a veu gwrys yn Fleadh Cheoil na hEireann yn Wexford y’n vlydhen ma rag an brassa band ceili y’n norvys.

Yn Alban

Nyns yw klewys nowodhow meur a-dro dhe Yeth Albanek, mes y’n vlydhen ma, darlesa dre Yeth Alban a dhegemmeras onan poynt eth milvil a beunsow rag omdhrehevel wosa seweni fylm Drogober BBC Alba ‘An t-Eilan’. Ynwedh, an Kynsa fordh-vardhonieth wodhalek bythkweth yn Alban a veu lonchys yn ynys Skye.

Den yw an brassa ikon yn Alban martesen, Syrr Billy Connolly, a omdhiskwedhas y’n nowodhow lieskweyth, ow solempnya y dressa ha peswar ugens pennbloedh dhe’n tressa warn ugens a-vis Du . Tus a dhannvonas trubyttow hag ev a diskwedhas artweyth, tanow aga havadowder, selys orth y gnas yn y vloedhow yowynkka.

Yn Glasgow, dhe’n hweghves ha seythves a vis Gwynngala yth esa Pennseythun an ‘Big Yin’ rag y enora avel rann a solempnyans a’n eth kans degves ha dew ugens pennbloedh an sita.

Yn Manow

Yth esa tus yowynk ow tiskwedhes gonisogeth Manow dhe’n norvys y’n vlydhen ma. Bagas yowynk dons a-dhiworth Manow a veu dewisys rag donsya y’n Fest Dons Kennedhlek ‘Udance’ y’n kynsa tro, Mera Royle, telynores, a veu diskwedhys orth skrinyow y’n sportva kyns keskan ‘The Who’ y’n sportva an ‘Hollywood Bowl’ yn Los Angeles, bagas yowynkneth Manow ‘Scran’ eth yn Hel Ryal Albert yn Loundres yn mis Du, wosa argevrohow hel gans negysyow, alusennow ha tus erell rag gul rann yn ‘Music for Youth Proms’ ena. Hag an kynsa gwari-kan skrifys yn Manowek a veu profys y’n vlydhen ma ynwedh, wosa komposydh an moyha a-vri yn Manow, Matthew Warren, dhe leverel bos war y dowlenn dh‘y wul.

• Kegi rag teylu ha kowetha gans Esther
• ‘Nadelik’ – Nicholas Williams
• George ha Samantha – Nadelik

Kanow an seythen ma

• “Tas Nadelik, dos a wra” – Skwardya
• “Taw yw an nos” – Changing Room
• “Ughelvar” – Brenda Wootton
• “Tha e tighinn” – Sheena Anderson
• “Nadelik Lowen Byghan” – Matthi
• “Klew Kannasow, Nev a gan” – Keur Heb Hanow
• “Shinyn ny Deiney” – Bunscoill Ghaelgagh / Annie Kissack
• “Nadelik lowen” – Matt Blewett
• “Leurlenn ergh” – Graham Sandercock
• “Nadelik lowen” – Ben Harris
• “Nadelik lowen” – Tir ha Tavas
• “Ughelvar ha gwin” – Matthi
• “An Nadelik ma” – Fiona O Cleirigh
• “Ty yw gis-dhonsyer, melder” – Phil Knight

• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Jory Stephenson’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Ughelvar” – An Dhew Vola
• “Karol Pennsans” – Klass an Hay
• “Klegh a sen” – Tallessyn ha Leyalyn
• “Oíche chiúin” – Colm R McGuinness
• “Steren a-wartha” – Hwerydh Eledh
• “A virgin most pure/Koad ar c’hoad” – Bucca
• “Nadelik Lowen” – Tir ha Tavas
• “Karol Karol Kristyon” – Keur Heb Hanow
• “Nadelik lowen, kas a dhiwedh” – Matthi
• “Unn werghes pur wynn” – Penglas
• “Gwel yn mysk ergh an gwav” – Corncrow
• “Kan wassel” – Loveny Male Voice Choir

Nowodhow an Norvys Keltek

• Digresennans gans Esther Johns
• Nowodhow an Seythen
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Arhenas’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Mir yn mysk an ergh” – Tir ha Tavas
• “I Wish it could be Christmas” (yn Kernewek) – Matthi ab Dewi
• “Dolig du” – Gwyneth Glyn
• “Aran boat/Ker Syllan” – The Rowan Tree
• “Klew orth an son” – Keur heb hanow
• “Klegh” – Gwenno
• “Bishop’s Jig/Hernan Wynn/An Marrek” – Ros Keltek
• “An nadelik ma” – Fiona O’Cleirigh
• “Meriasek” – Corncrow
• “Etek ha dew ugens” – Asteveryn
• “Unn vaghtedh dhibegh” – An dhew vola

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – BBC Kembra

Fylm bywekhes a-dro dhe garow yowynk a vydh diskwedhys y’n kynsa tro yn Kembrek nessa mis.

Hanow an fylm yw ‘Nolig’ ha’y deskrifans yw ‘hwedhel hweg a gerensa ha bos warbarth.’ An fylm re beu ordenys gans S4C yn kespareth gans BBC Iwerdhon Kledh ha TG4 hag y fydh diskwedhys yn Iwerdhonek ynwedh.

Askorrys veu gans Studhvaow Taunt selys yn Belfast ha’n kynsa diskwedhyans a vydh an peswara a vis Kevardhu.

Máire Uí Choisdealbha, pennskrifores ha desedhegor a leveris an kesoberyans dhe dhri warbarth ‘kemmysk marthus a roas gwriansek ha drollans gonisogethel a-dhiworth Kembra hag Iwerdhon a vydh gorhana teyluyow dre vlydhynyow yn termyn a dheu.’

An levow y’n fylm yw gwrys gans Osian Snelson avel Nolig, Marged Llwyd avel Siân, Clare Hingott avel Siriol, Dion Davies avel Daid ha Dafydd Emyr avel Cawr-Garw.

Sioned Geraint, desedhegores a dhalgh rag fleghes ha studhoryon yn S4C a leveris ‘Galloes lonchya an fylm ma y’n keth dydh der S4C ha TG4 yw perfeyth.’

Yn Iwerdhon – RTÉ

Pennlewyer Ukrayn Volodymyr Zelensky re wodrigas orth Iwerdhon y’n kynsa tro y’n seythun ma, gans y wreg Olena. Ev a wrug kuntelles gans an Taoiseach hag ynwedh metya gans Catherine Connolly, ynwedh ev a gewsis a-rag an dhew chi a’n Oireachtas.

Taoiseach Micheál Martin a dhynnerghis an godrik, ha leverel Iwerdhon dhe dhiskwedhes skoedhyans fast orth Ukrayn dhe dermyn pur a-vri rag towlenn kres ynter Ukrayn ha Russi. Ev a leveris ynwedh an godrik dhe aswonn kevro a dalvos ughel a’n kans hag ugens mil a Ukraynyon re hwilas harber yn Iwerdhon.

Keffrys ha’n Taoiseach, Mstr. Zelensky a vetyas gans Kowsva Erbysiethek Ukrayn-Iwerdhon, Tánaiste Simon Harris ha Menystres a Hwarvosow Estrenyek, Helen McEntee.

Rag surhe diogeledh dre’n godrik, Chi Leinster a veu deges rag pubonan saw tus a res.

Yn Alban – STV

Dororydhyon re beu res chons pur anusadow dhe hwithra an termyn usi passys dororiethel yn Alban hag i ow tielvenna meyn a veu tardras a-dhiworth an Fols Glynn Meur der hwithrans rag towlenn dowrgreunyans.

An Fols Glynn Meur yw an brassa fols dororiethel y’n R.U.; moy ages mil mildir a-hys ha dew ugens kilometer y dhownder. Yth ysytynn ev a-dhiworth Iwerdhon der Alban bys dhe Norgagh. Nyns yw kavadow an meyn herwydh usadow drefenn i dhe vos kudhys gans dowr Loch Ness, Loch Oich ha Loch Lochy.

An golonnenn a veyn a veu tennys diworth an Fols Meur avel rann a hwithransow ow pos gwrys kyns drehevel drehevyansow rag Towlenn Nerth Nowydhheadow yn tyller Coire Glas dhe amal Loch Lochy.

Godhonydhyon diworth an Hwithrans Dororiethel Predennek (HDP) a veu res spas a studhya deg meter a veyn a veu tennys diworth downder ynter deg warn ugens ha dew ugens meter. I a leveris an meyn dhe brofya chons a gonvedhes moy a-dro dhe’n fordh mayth ober folsow a’n par na hag an fordhow may hwra chanjya lin ow tos a-dhiworth downder bras karregi nes dhe’n enep.

Romesh Palamakumbura, dororydh gans HDP a leveris: ‘Tyller-fols pur goth yw ha furvys o avel rann kynsa furvyans Alban, nans yw a-dro dhe beswar kans milvil a vlydhynyow. Dasvewhes o dre’n oes Karbonyferus, nans yw a-dro dhe tri hans milvil a vlydhynyow, hag arta dre igorans Mor Atlantek, ha dredho ni a yll gweles ha konvedhes argerdhow elvennek krestenennek.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Petisyon a wovynn orth rewlyow nowydh rag herdhya gorvarghasow yn Manow dhe wertha moy a askorr diworth an ynys, a vydh prederys gans Tynwald y’n mis ma.

An petisyon, dallethys gans John Wannenburgh ha skoedhys gans Kesunyans Tiogyon Kennedhlek Manow re dhegemmeras moy ages mil, eth kans hanow a-dhia y dhallethva yn hav y’n vlydhen ma, wosa prederow a-dro dh’y styr a-dreus dhe dermyn hir rag diogeledh boes dhe’n ynys.

An mater a veu herdhys war-rag a-varra y’n vlydhen ma pan dhiskudhas Menester a-barth Kyrghynnedh, Boes hag Ammeth bos saw hwegh kannsrann a voes gwerthys yn Manow askorrys yn Manow.

Skoedhoryon an petisyon a lever bos an niver na isel yn euthyk yn ynys a yll askorra kig, askorr lethek ha losow-kegin ughel aga gnas, hag yma anvantolans y’n gadon-brovia a wra dhe’n ynys goliadow.

An petisyon a bys a lagha nowydh rag gul dhe bub gorvarghas ow kwertha traow war’n ynys dhe ‘gavoes, gwertha hag avonsya askorr Manowek mayth yw ev kavadow war estylennow, y’ga mysk askorr kavadow yn sesonek.

NOWODHOW AN SEYTHEN

• Delia Brotherton gans derivas Dalva an Yeth
• Nowodhow an Seythen
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Anyet’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Antempna Kernewek” – Simon Glanville
• “Gwynn war dhu” – Graham Sandercock
• “Chase the ace” – Mec Lir
• “Hyns Tramm” – Kewbanda
• “Ty yw gis-dhonsyer, Melder” – Phil Knight
• “Goon las” – Jamie Toms & Lauren Chandler
• “Lugern Porthenys” – Josiah James
• “Flycellar/Unity/Heva Cornische” – Dalla
• “Rosveur” – Bolingey Troylers
• “Yth yw hi bew” – The Revivals

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – BBC Kembra

Y fydh towlenn-bellwolok nowydh rag fleghes yn Kembrek dhe benn an vlydhen ma, selys orth ki Ostralek ‘Bluey’.

‘Bluey’ yw ki bewhes didhanus re beu da gans fleghes yn Ostrali a-dhia dhew vil hag etek hag an keth towlenn re lesas dre’n norvys seulabrys. Yth yw onan an towlennow rag fleghes an moyha a-vri y’n norvys, ow pos gwelys yn moy ages kans ha dew ugens pow, ha hi a waynyas piwasow hag Emmy ha BAFTA. Yma fylm a hirder leun ow pos gwrys y’n eur ma a vydh diskwedhys yn kynsa yn mis Est dew vil seyth warn ugens.

Yth esa hwarvos yn ayrborth Kardydh y’n dy’Gwener usi passys rag lonchya an kevres ha poblekhe devedhyans Bluey yn Kembra.

Y hanow a vydh Blŵi yn Kembrek hag an levow a vydh gwrys yn Kembrek gans kowethas askorra Tinopolis. Darlesys vydh yn S4C a-dhiworth an degves war ugens a vis Kevardhu. Sioned Geraint, desedhegores dhalgh S4C, a leveris an kevres nowydh dhe vos gwaytys yn hir. Cecilia Persson, pennlewores an asrann Fleghes ha Teylu yn Studhvaow BBC an leveris hi dhe vos pur lowen Blŵi dhe dhos dhe S4C. Hi a leveris ‘Hwedhlow didhanus an kevres yw da gans teyluyow yn pup le ha splann yw may hyll tus yn Kembra omlowenhe Blŵi der aga yeth aga honan.’

Yn Iwerdhon – RTÉ

Yma gweythva nowydh “gwels yn gas” ow pos drehevys yn Duleek, Konteth Meath, gans kowethas henwys Karbon AMS. Amkan an weythva yw dhe brovia nerth lowr dhe doemmhe diw weythva a wra ferylieth kyns penn nessa blydhen. Drehevyans an weythva nowydh yw gwatys dhe vos kowal yn nessa rann dew vil hwegh warn ugens wosa kevarghow a beswar ugens milvil euro a-dreus pymthek blydhen.

An negys yw keskowethyans ynter Karbon AMS, tiogyon deythyek ha kowethas feryliethek Alexion yw asrann a AstraZeneca.

An tybyans a-dryv ober an weythva yw dhe dhevnydhya gwels proviys gans tiogyon deythyek a-ji dhe bymthek kilometer a-dro dhe’n tyller. Argerdh trethans anayrobek a vydh kemmeres an gas bewvitheyn a-dhiworth an gwels, a yll bos leskys rag gul toemmheans. Ynwedh, an argerdh a wra isaskorrans leun a vethynnow a yll bos dehwelys dhe’n bargenyow-tir rag bos devnydhys avel godeyl rag maga an dor hag ynkresshe y yeghes.

Kowethas arall Nerth Glas Lunderstown re beu sevys gans tiogyon deythyek Donal Hartford ha Brugha Duffy rag dyghtya provians an gwels der gesoberi gans tiogyon erell.

An weythva nowydh yn Duleek yw an kynsa a dheg usi war dowlenn Karbon AMS yn Iwerdhon dre’n vyldhynyow ow tos.

Yn Alban – Glasgow Live

Tus re dhannvonas trubyttow dhe ikon Glasgow Syr Billy Connolly a-gynsow hag ev ow solempnya y dressa ha peswar ugens pennbloedh y’n tressa warn ugens a vis Du.

Yth esa ev ow kwari, ow seni hag ow kul komedi der moy ages deg ha dew ugens blydhen y’n R.U. hag yn keswlasek.

Pup-prys ev re leveris hwedhlow bryntin a’y flogholeth hag ev ow tevi yn ranndir Anderston.

Ost Tavern an Derwenn dhe Loch Lomond, boesti a wodrigas Syrr Billy lieskweyth a leveris ‘Ev a wodrigas omma Nadelik nans yw nebes blydhynyow. Ev a dheuth a-ji ha pysi brewgig hag avalow-dor nag esa y’gan rol-voes dre vlydhynyow, mes an keginer a’n gwrug ragdho.

Ev re waris yn fylmow pals, y’ga mysk an kynsa fylm Disney a-dro dhe Alban, henwys ‘Brave’ hag ynno ev a wrug rann avel Myghtern Fergus.

A-varra y’n vlydhen ma y feu gwrys an Pennseythun Big Yin a somlempnyas y ober der kemmysk a hwarvosow, y’ga mysk, fylmow, ilow, komedi, ha tornow kerdhes ha diwrosa.

Yma nebes lymnansow anodho, nebes anedha yn hyns lymmnans Glasgow, hag ev a bes gul merk ow pesya orth tus a-dreus dhe’n sita.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Unn komposydh an moyha a-vri yn Manow, Matthew Warren, re leveris bos war y dowlenn dhe wul an kynsa gwari-kan skrifys yn-tien yn Yeth Manow. An oberenn henwys ‘Caillagh’, a vydh diskwedhys yn kynsa yn kynyav dew vil hwegh warn ugens der ‘Blein ny Gaelgey’, po Blydhen Yeth Manow hag ynni keskanow, hwarvosow, obervaow, argerdhow adhyskansek, ha perthyansow gonisogethek a-dreus dhe’n ynys.

Matthew, a wayas y’n ynys yn dew vil hag ugens a leveris hy bos y oberenn a’n moyha ughelhwansek bythkweth.

An gwari-kan nowydh yw selys orth hengov Dydh Sen Stefan a helghi gwrannennow may hwra bagas mos yn-mes rag assaya kavoes an edhenn vyghan.

An oberenn a vydh diskwedhes der Yeth Manow gans treylyans yn Sowsnek gans Bob Carswell.

NOWODHOW AN SEYTHEN

• Jon Mills a gews war desten pewas Gol Ylow Cambron neb a veu res dhe vagas ylow henwys ‘Kemysk Warbarth’.
• Nowodhow an Seythen
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Already’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Meur ras” – Te Rewys
• “Holan, tan ha gwyns” – Aggie Boys
• “Hos los coth’ – Kemysk Warbarth (meur ras Chris Trevena a’n rekordyans)
• “Pachpi kozh – pachpi new'” – Alan Stivell
• “Omgomfort” – Ben Harris ha Frances Bennett
• “Gas e” – Fiona O’ Cleirigh
• “Maggie May’s Dubpipe” – System Son Kernow
• “Kerry Set” – An Teallach
• “Towl Ros” – Bagas Porthia
• “Eus Keus” – Gwenno

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – Nation.cymru

Yma’n dowlenn rag an peswara park kennedhlek yn Kembra yn-dann wodros y’n eur ma wosa dadhlow er y bynn. Yma towlenn profys gans Governans Kembra dhe wul park kennedhlek nowydh a-dreus dhe rannow a Flintshire, Denbighshire, Wrexham and Powys. Y fia an kynsa park kennedhlek nowydh gwrys yn eth ha tri ugens blydhen, hag an hanow profys yw Park Kennedhlek Glyndwr.

Governans Kembra re leveris aga omrians dhe’n ragdres mes yma nebes prederow yn Flintshire a-dro dh’y siwyansow yn erbysiethek hag yn gonisogethek.

Kost a jiow yw an brassa preder, ha soedhogyon hag eseli erell a Gessedhek Hwithrans Gorvires Erbysieth ha Kyrghynnedh konsel Flintshire yw prederus a-dro dhe’n chons a ynkressyans yn pris chiow owth herdhya dhe-ves Kembrogyon. Ynwedh, yma prederow a-dro dhe finwedhyans a spas rag drehevel chiow nowydh ha tevyans a’n erbysieth a siwsa. Keffrys ha henna, nyns esa afydhyans a-dhiworth Governans Kembra i dhe dyli kostow an menystrans keworransel a via res.

Konseloryon yn kabinet Konsel Flintshire a wra kuntelles rag ervira mars yw an prederow bras lowr dhe worthenebi an dowlenn.

Yn Iwerdhon – RTÉ

Menydh yn Konteth Antrim mayth esa onan an brassa bal-glow yn Iwerdhon West, re dheuth ha bos onan a’n brassa ragdresow a dhaswul tiryow-glyb yn Europa oll.

Yth esa bal-glow yn Menydh Bencroy, owth askorra glow rag gorsav-tredan ESB Arigna, bys dhe vil, naw kans, deg ha peswar ugens. Y’n dydhyow ma an menydh yw rann an Ranndir Arbennik a Withans Cuilagh-Anierin, hag onan a’n brassa keunegenndiryow yn Iwerdhon may ma seyth eghenn a enyvales peryllys.

Yma a-dro dhe dhew ugens tiek powek ha kevrennogyon erell owth oberi warbarth rag avonsya an gwella fordhow a dhaswul tiryow-glyb a yll bos lesys a-dreus dhe Europa.

An menydh ma yw rann a ragdres gwithans a diryow-glyb gans an EU a vydh pesya pymp blydhen, hag yma an ragdres ow pos menystrys gans towlenn henwys ‘WaterLANDS’ hag usi ow kweres orth tiogyon dre brovia arghans rag an kostow keworransel a dhaswul an tir.

Yttwi ha pannweyth-doroniethek gwrys a wlan-kokonut usi ow pos gwrys rag lenthe dowrfros, maglenna godhes, ha fasthe dor. Henn a gennerth plansow dhe devi war an towargh ow kweres lehe koll a garbon ha daswul an kyghynnedh naturel.

Yn Alban – STV

Yma parti Glas yn Alban owth assaya gul chanjyow yn lagha nowydh rag gweres sawya onan a’n eghennow an moyha arbennik yn Alban – an gwiwer rudh. Ymons i owth assaya keworra euryador dhe’n reyth nowydh rag herdhya war-rag ynkressyans yn poblans an gwiwer rudh.

An reyth – Reyth Kyrghynnedh Naturel (Alban) – yw pur vras, hag yma partiow erell owth assasya gul a-dro dhe dri hans chanj. Mars yw ev afydhhes gans Holyrood, ev a vydh gorra devar war venystroryon Albanek dhe wul amkanow fyrv rag daswul natur.

An parti Glas a lever an niverow a wiwerow rudh dhe goedha yn terroesus y’n degblydhynyow a-gynsow, dre vras awos kesstrif gans gwiwerow loes, ha gweythresow moy a-dhiworth an Governans yw res rag chanjya hemma. I a lever an gwiwerow dhe vos pur a-vri rag mentena yeghes an koesow dre lesa has ha koskow.

An reyth, re sewenis y’n kynsa raglev yn Holyrood, a vydh daswul menystrans poblans karow yn Alban ynwedh der arnowydhhe nerth an awtouritaow a dhyght orth parkow kennedhlek Alban.

Eseli an kessedhek Negys Powek a vydh dalleth dadhla chanjyow y’n reyth y’n seythun ma.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Yma gwerthji aswonnys yn ta a werth yn ranndir ‘Union Mills’ yn Manow y’n eur ma. An gwerthji ’Spar’ yn fordh A1 a-dhiworth Douglas dhe Peel, re beu an gwerthji ha soedhva-post deythyek y’n dreveglos ena dre henedhow a dus, mes aswonnys yn ta yw drefenn bos dyghtys seulabrys gans teylu ‘Gibb’, hag ynno Barry, Robin ha Maurice a dheuth ha bos an bagas-ilowek aswonnys diwettha avel an Breder Gibb po an Bee Gees. Genys veu an breder y’n gwerthji na yn diwettha blydhynyow an peswara degblydhen, hag i a wayas gans aga thas dhe Manchester yn mil, naw kans, pymthek ha dew ugens. I a wayas arta, dhe Ostrali yn mil, naw kans etek ha dew ugens, ha wor’tiwedh dhe Bow Amerika wosa seweni aga bagas ilowek.

NOWODHOW AN SEYTHEN

• Jenefer Lowe – Skrisel yw dyllys rag gool arbennik nessa bledhen yn Breten Vyghan.
• Nowodhow an Seythen
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• Vittoria Veneto – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Helyk brav’ – Simon Glanville
• “Ha my a’th welas” – Ahanan
• “Kernow, ow thre” – Anna Anise
• Reels – Kilfenora Ceili Band
• “An wrannen” – Ragamuffin
• “Goles an botel” – Mamvro
• “Seythen eth dydh” – Skwardya
• “Tresor” – Gwenno
• “Kernow” – Graham Sandercock

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – nation.cymru

Yma bagas a hwithoryon ordenys gans Pennskol Aberystwyth ow kul hwithrans nowydh a-dro dhe studh a negys powel yn Kembra. An hwithrans yw arghesys gans Governans RU rag kavoes gorthybow dhe wovynnow a-dro dhe’n fordhow mayth usi negysyow powel ow tyghtya orth kudynnow a-gynsow. An amkan yw dhe weles skeusenn klerra a’n gwask unnik eus orth negysyow powel ha’ga heheveli orth negysyow yn ranndiryow trevel.

Doktour Ellen Hjort, unn hwithores y’n ragdres a leveris: ‘An kudynnow rag negysyow yw kovnotys yn ta, mes Kembra bowel yw diskwedhys yn anlowr yn derivadow Predenek lieskweyth, ha ni a vynn konvedhes fatell yw dyghtys an kudynnow ma gans negysyow yn ranndiryow powel yn arbennik. Yma govenek dhyn agan hwithrans dhe vos kedhlow dhe-les gans gwrioryon polisi y’n Senedd hag yn Westminster, keffrys ha kowethasow a skoedh negysyow, rag aga gweres dhe wul skoedhyans furvys yn arbennik rag Kembra bowel.’

Bronwen Raine, Pennlewores a Antur Cymru, a gyv skoedhyans rag negysyow a leveris: ‘Negysyow yw pur a-vri dhe’n kemmyniethow mayth yns i rann anedha, i a brov arvethyans, hedhas dhe wara ha gonisyow hag i a wra rann a vewnans kemmyniethek.’

Yn Iwerdhon – RTE

Wosa ragdres a-varra y’n vlydhen ma, niver bras a vagasow kemmyniethek re ombrofyas rag adoptya men kov y’ga ogas. Lemmyn, dinas-kylgh yn Inch, Konteth Clare, re beu adoptys gans dyskyblon y’n skol rybdho avel rann an ragdres gans Konsel an Ertach.

An tyller yw klos gans kleudh ha torrlann hag o treveth kyns rag tiogyon a driga y’n oes a-varr Gristionedh. Dre adoptya an tyller, Skol Kennedhlek Inch a yll kavoes skentoleth, kussul ha skoedhyans rag aga gweres a dhifres an dinas-kylgh a-barth henedhow a dheu hag avonsya aga ertach teythyek.

Penndyskador an skol, Connor McKenna, a leveris an gemmynieth dhe wodhvos yn kever an dinas, mes yn brys an fleghes yth o tyller may feu kellys pelyow-troes hepken. Ev a leveris: ’Ny dhallethsyn ni hwithra y’n tyller meur kyns kesoberi gans kessedhek Treveglos Kempenn Inch der nebes blydhynyow yw passys, mes lemmyn ni a aswonn talvos an tyller-istorek eus a-ji yn emlow an skol.’

Keffrys ha dyski nebes moy a-dro dhe istori an dinas-kylgh yma war dowlenn an skol dh’y dhevnydhya avel stevell-dhyski yn-mes.

Yn Alban – BBC

Nans yw eth war ugens blydhen, Barry ha Claire Taylor, a dheuth ha bos hweghves henedh aga theylu dhe restra an popti yw tybys bos an kottha popti yn Alban.

Popti Alexander Taylor re beu yn kres an dre Strathaven, yn Lanarkshire Soth, a-ban igoras ev yn mil, eth kans hag ugens, pan asas dew vroder bargen-tir an teylu rag dalleth an negys. Askorrans an negys o byghan dhe’n termyn ma drefenn bos an gwerthji onan a seyth y’n dreveglos, mes lemmyn yth yw an huni yn unnik yw gesys.

Res o dhe’n negys chanjya rag dyghtya orth gorholethow an norvys dre’n vlydhynyow, ha pub henedh a’n avonsyas yn neb fordh, Clare ha Barry ynwedh, owth assaya resaytys hag askorrans nowydh.

Mes, wosa dew kans blydhen y’n keth teylu, i re erviras bos termyn da dhe waya war-rag ha gwertha an popti. Wosa degblydhynyow a vyttinyow a-varr ha dydhyow-oberi pur hir, yma govenek dhe Varry ha Claire i dhe alloes kavoes perghennegoryon nowydh rag an popti koth rag may hyllons i dehweles dh’aga dallethva avel artydhyon.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Hwegynn-choklet nowydh re beu gwrys gans Gwerthji Gwara Ammethek rag enora triger an moyha aswonnadow Ramsey; kath jynjyber y liw henwys Thomas. Y hwedhel a dhallathas y’n keth gwerthji wosa bos diskudhys avel kathik wandrys ow koska avel pel yn mysk seghyer a ruen. Ev a withas y’n gwerthji ha dos ha bos rann a vewnans dydhyek ena, ow tynnerghi prenoryon dhe’n rekenva, ow koska war seghyer a reun hwath, ha dyghtya delivransow.

Dre’n vlydhynyow ev re hwithras yn gwerthjiow erell yn Ramsey; koffijiow, gwerthji an kempenner-gols, ha gwerthji paper-nowodhow yn Stret an Senedh, may hyll ev bos gwelys ow koska y’n fenester a-rag.

Vyajyow Thomas re ysytynnas yn media-kowethasek hag yma folenn Facebook dhodho yw dyghtys ragdho gans Suzanne Young ha Dawn Barlow, hag yma moy ages mil, pymp kans holyer dhodho.

Arghans gwrys dre wertha an hwegynn choklet nowydh a vydh devnydhys rag pesya maga Thomas ha skoedhya ragdresow les enyvales, owth ynstynna an spyrys kemmyniethek re drigas Thomas yn y mysk dre’n hwegh blydhen yw passys.

NOWODHOW AN SEYTHEN