• Nowodhow An Seythen
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Huni’ – Nicholas Williams

Pyth eson ni ow seni an seythen ma?

“Tregajoran/Fer Lyskerrys/Fer an Kay” – Seshyon Seiners

“Naw Mab Hardh” – John Bolitho

“Marth unn tro” – Penumbra

“Glaw, glaw, glaw” – Skwardya

Jigs gans Steve Hunt hag Alan Burton#

“Ple’ma Sen Nectan” – Neal Jolly

“Mordros” – Neil Plummer

“An lader” – Ray Chubb

Nowodhow an Norvys Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – BBC Kembra

Gwarior Michael Sheen a lever y vyrgh dhe dhalleth dos ha bos haval orth y vaynor drefenn hi dhe arma y hanow distowgh yn tylleryow poblek.

Y vyrgh Lyra, hwegh bloedh, a dhallathas garma ‘yma Michael Sheen omma’ pan vo an teylu yn-mes an chi. Ev a leveris bos nebes koynt dhe weles y vyrgh dalleth konvedhes ev dhe vos a-vri, ha lemmyn hi a vynn bos yn skeusennow rag pennow-bros ganso.

Sheen re leveris hi dhe verkya mayth esa tus a vynna dos ha lever dydh da dh’y tas ha klappya ganso pan esa hi pur vyghan. Yn kynsa, hi a dhallathas omgemmendya ha leverel ‘ow hanow yw Lyra’, ha mar mynni tus gul skeusenn hi a wovynna ‘a allav vy bos y’n skeusenn’. Lemmyn an keschanjyow a gows re avonsyas yn fara haval hi dhe vos ow maynor ha garma ‘yma Michael Sheen y’n drehevyans’.

Sheen re dholas bos meur a dus dihaval, y’ga mysk; Tony Blair, Brian Clough, David Frost, Kenneth Williams ha Chris Tarrant. Mes ev a lever bos gwell ganso goheles metya gans an dus a bortray ev, ev a leveris: ‘Mar metis vy gans nebonan my a omglew bos kevrenn a neb eghenn gansa, hag ena yma omglewes a dhevar dhedha, ow kul nivel ughella a omgemmeryans.’

Yn Iwerdhon – RTÉ

Belfast re beu deklarys avel tyller an Fleadh Cheoil na hÉireann y’n nessa blydhen yn unn rew yn dew vil seyth warn ugens. An ervirans a veu gwrys wosa kuntelles an Ardchomhairle a Comhaltas Ceoltóirí Éireann dhe Cultúrlann na hÉireann yn Dublin.

Lewyer Comhaltas Ceoltóirí Éireann, Labhrás Ó Murchú, a leveris: ‘an erivans dhe ri an enor dhe Velfast yn nessa blydhen yw siwyans an ober kales gans Konsel an Sita Belfast hag Ards CCÉ rag gul Fleadh a vydh dalghus ha dynnerghi oll.

Kannas Mer Arloedh a Velfast, Konsellor Paul Doherty, a leveris: ‘Pes da on ni agan sita dhe ostya an Fleadh arta yn dew vil seyth warn ugens. Enor splann yw rag Belfast hag an sewen ma a wra poeslev orth y studh avel an unn Sita a Ilow UNESCO y’n Iwerdhon oll. Ni a yll drehevel pella war sel an kynsa Fleadh yn dew vil hwegh warn ugens ha krevhe reowta Belfast avel sita bewek ha dalghus a gar solempnya y ertach gonisogethek rych.

Uachtarán a Comhaltas, Attracta Ní Bhrádaigh, a leveris: ‘Splann yw genev an Fleadh dew vil seyth warn ugens dhe vos res dhe Velfast, an ervirans ha kesoberyans ynter Comhaltas, Konsel an Sita Belfast hag Ards CCÉ re wrug galadow an ervirans ma.’

An Fleadh Cheoil a vydh gwrys y’n vlydhen ma dhe’n nessa bys dhe’n nawves a vis Est. Y fydh an kynsa tro yn Belfast ha saw an nessa tro yn Iwerdhon Kledh a-ji yn pymthek ha tri ugens blydhen.

Gwaytys yw kansow a vilyow a dus dhe dhos gans ughelheans erbysiethek kowrek rag an sita.

Yn Alban – STV

Parti politek Alba re dheklaryas ev dhe hedhi ha ny vydh ev profya ombroforyon y’n etholans yn Holyrood y’n vlydhen ma awos terroes arghansel ow pesya.

An parti a skoedh anserghogneth rag Alban a veu lonchys yn dew vil onan warn ugens gans Alex Salmond, hag an ervirans dhe hedhi a veu deklarys dy Sul y’n seythun usi passys. An ervirans a veu gwrys wosa kuntelles gans an Desedhek Etholansel a gusulyas bos res dhe’n parti dikovskrifa dre vodh po degemmeres dikovskrifans anvodhek awos y studh arghansel.

Y’n mis usi passys, eseli a vagas henwys Bagas Pesyans Alba a dhervynnas kildennans y ledyer Kenny MacAskill mar ny vynna ev ledya an parti yn etholansow rag Senedh Alban. Wosa kuntelles kessedhek gwriansel an parti dy’Sul ev a leveris bos an parti yn “studh arghansel euthyk”.

Ev a leveris: ‘Kendonow y’n eur ma yw brassa ages ha mona yw kavadow y’n eur ma ha gober gwaytys. My a vynn aswonn gras yn formel dhe’n eseli a’ga ober a-barth an parti ha rag agan kaws. Enorys en vy dhe oberi gansa. Ni a yll bos prout a’n dra a assaysyn ni gul hag ynwedh an skoedhyans a resen ni dh’agan fondyer yn y edhomm. Ny vydh merwel an hunros, partiow yw marwel ha tus ynwedh, mes agan kaws yw dibenn.’

Yn Manow – Manow Hedhyw & Radyo Manow

Matilda Watson, seythek bloedh, re beu ordenys Bardhes Yowynk Manow yn solempnyans yn Lyverva an Sita Douglas. Hi a veu dewisys diworth diwettha rol a dri ombrofyer.

Hag yn nowdhow gonisogethek erell, an Esedhvos Braais a vydh gwrys dy’Sadorn peswardhegves a vis meurth, ow talleth dhe seyth eur hanter y’n gorthugher. An Esedhvos yw kesstrif may hyll pubonan performya ynno mar senons i mayn-ilowek, po redya bardhonieth po kana. Tus a yll diskwedhes aga skentoleth a-rag goslowysi.

Nowodhow an seythen

Askel-dro Merthin RNAS Kilros res eth dhe dhifresya Cyprios.
Hemm a veu danvenys wosa drone dhe dardha yn selva Bretenek Akrotiri awos gwerryans ynter Iran, Ysrael ha’n Statys Unys.
Yma y’n keth termyn praktisyans synsys dhe Sen Mawgan. An selva ma yw kevrynnys gans RAF ha Statys Unys.
***
Konsel Kernow re spenas tredhek milvil peuns re. Sodhogyon an konsel re leveris bos difyk a skoodhyans-mona dhyworth Loundres. Eseli senedh Sen Stefan Lavur yn Kernow a lever bos tacklow dhe janjya yn skon drefen i dhe gavos awgrym nowydh skrifys yn ‘Lyver Gwyrth’ – an lyver neb a lever fatel yw spenys mona a-derdro dhe Vreten. Yth esa krothal bos re a vona res dhe citys bras. Lavur a lever lemmyn dell vydh moy a vona res dhe dylleryow arvorek.
***
Den dhyworth Kelliwyk yw an kynsa bydh y’n pow dhe gavos medhygneth nowydh rag kanker prostate. An den yw deg bloodh ha tri ugens ha re gemmeras lies drug erel heb i dhe vos sewen. Yma an prevyans medhygneth ma ow hwarvos dhe glavji Derowfordh.
***
Hag… Yma epskop nowydh Sen Alled. Epskop James Treasure re dheuth dhe Gernow dhyworth Dudley.
***
Henn yw oll an seythen ma – y fydh moy nessa seythen

• Nowodhow An Seythen
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Drog skevens’ – Nicholas Williams

Pyth eson ni ow seni an seythen ma?

“Da ew an bownans” – Bolingey Troyl Band

“Tolla rooz” – Keskorra

“Handerdro” – Plack

“Dewgh dewgh” – Steve Hunt ha Richard Trethewey

“Pyu a wor” – Brenda Wootton

“Meur ras” – Te Rewys

“Off she goes” – System Son Kernow”

“Difun Dison” – James Hawken

“Fordh dhe Dalvan” – Krena

Nowodhow an Norvys Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Kannas Kembra

Wosa unnverhe towlennow rag drehevyans nowydh orth skol kynsa Sennybridge yn Powys, Konsel Konteth Powys re gommendyas profyans an skol dhe janjya rag dhevnydhya Kembrek avel y gynsa yeth. Yn kuntelles dy’Meurth an peswara warn ugens a vis Hwevrer, studh an skol a veu chanjys diworth diwyethek (Sowsnek/Kembrek) yn Kembrek yn unnik, po ‘Welsh medium’.

An chanj an vydh kommendys tamm ha tamm ow talleth yn dew vil seyth warn ugens po dew vil eth warn ugens.

Y’n eur ma yma tri klass yw dyskys yn Sowsnek ha tri yn Kembrek, yn mysk an kans ha peswardhek dyskybel ena yma tri ha tri ugens anedha y’n hyns Kembrek hag unnek ha dew ugens y’n hyns Sowsnek.

Korf ow governya an skol re leveris bos da gansa an jydh yn dew vil eth warn ugens rag may hyll bos gwrys kusulyans a-dro dhodho a wra diskwedhes prederyansow avel rann an argerdh. Mestrysi an skol re leveris bos meur a janjyow ena seulabrys gans an drehevyansow nowydh hag ynwedh sevel meythrinva y’n tyller. I a dyb bos gwask meur war an penndhyskador ha’y meni heb dyghtya chanj yn klassans yeth ynwedh.

Argerdh a dhrehevel an drehevyansow nowydh, unnek milvil peuns aga host, a veu komplethhes drefenn bos an skol a-ji yn Park Kennedhlek Bannau Brycheiniog.

Yn lavar deklarys a-gynsow mestrysi an skol a leveris: ‘Ni a grys bos a-vri dhe dybi gans rach a-dro dhe’n draow a vydh res rag oll anedha dhe dhyghtya an deverow ma oll yn kettermyn, ha dew vil eth warn ugens yw dydh a via gwell herwydh edhommow an fleghes, meni, teyluyow ha’n kemmynieth ledanna ynwedh.

Yn Iwerdhon – RTÉ

RTÉ re afydhyas ev dhe dharlesa an gwariow pelldroes Iwerdhon erbynn Ysrael mar pens i gwrys.

Lavar a veu deklarys rag leverel bos diskwedhys gwariow oll Iwerdhon y’n Kesunyans a Genedhlow herwydh y ambosow ha’y dhevar dhe skoedhya bagasow kenedhlek Iwerdhon.

An ervirans a veu gwrys wosa RTÉ dhe gildenna diworth an Kesstrif Kan Eurovision y’n vlydhen ma awos preder a-dro dhe rann gwrys ynno gans Ysrael wosa an terroes dengerensedhek.

Byttegyns lewyoryon RTÉ a boesleveris an diheveleptrow ynter an diw dra; darlesoryon gonis poblek kenedhlek a wra an argerdh dewis y’n Kesstrif Eurovsion, mes an mater a by bagasow pelldroes a wari an eyl erbynn y gila yw ordenys gans an kowethasow peldroes.

An lavar soedhogel a lever: ‘Erviransow ow tochya kevrannans gans bagas pelldroes Iwerdhon yn neb kesstrif yw gwrys gans an bagas sport kenedhlek soedhogel gwiw. Erviransow ow tochya darlesans an hwarvosow ma yw serghek orth erviransow a’n par ma. Ervirans RTÉ y’n kas ma yw dihaval diworth an huni ow tochya an Kesstrif Kan Eurovision awos unn skila. Yth yw media gonis poblek kenedhlek a orden an argerdh a dhewis py kan hag artydhyon a vydh kannasedhi aga bro y’n Kesstrif.’

Yn Alban – STV

Konnygyon adhyskans re leveris bos res a dhaswul an Kors-Dyski rag Koeth, yn unn warnya ev dhe wul shyndyans dhe spasow a henedh a fleghes y’n termyn a dheu.

An Desedhek a Avonsya Skolyow, rann adhyskans an bagas-tybi anserghek henwys ‘Enlighten’, a leveris godhvos dhe vos didalvesys y’n kors-dyski dell yw y’n eur ma. Kyns etholans Holyrood an bagas re dhellos derivadow a wra kevres a gommendyansow, y’ga mysk yma profyans bos an kors-dyski selys war wodhvos. Ynwedh, an derivas a lever bos res a dhilea Adhyskans Alban hag ynwedh bos res dhe’n kors-dyski bos finwedhys y ystynnans.

Kaderyer an desedhek, Keir Bloomer, a veu omvyskys yn gwrians an kors-dyski heb bos omvyskys yn y weythresans a leveris: ‘Kors-dyski rag Koeth o da y dybyansow mes an gweythresans re beu drog ha lemmyn yma ev ow kul shyndyans dhe spasow rag fleghes. Yma dew gudynn dhodho; kynsa, dustuni owth ynkressya der hwithrans a’n fordhow may hwer dyskans ha poester godhvos ha kovheans hir re beu neghys. Amkan orth skentoleth rag an kynsa warn ugens kansblydhen re asas dyskyblon heb galloes rag dyskans pella, nessa, nyns eus ragnotyans gwiw a dhalgh an kors-dyski. An perthyansow yw res rag kolenwel an amkanow yw ankler ha kales yw dyskadoryon dh’aga devnydhya. An siwyans a hemma yw ma nag eus meur a akordyans a fordhow ynter skolyow dihaval, ha nyns eus surneth rag skolyow nessa a-dro dhe berthyansow adhyskansek a’n dyskyblon ow tos a-dhiworth skolyow kynsa.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Yma displegyans nowydh yn gwithti Manow rag displetya artweyth awenys gans degblydhynyow a hwithrans yn balyow yn-dann Laxey ha Lonan. ‘Manow yn-dann an Dor’ a dhiskwedh balyow Laxey ha Lonan dre ober Major Shane Lucas, soedhek Lu Predenek ha karer fowys. Ynwedh, y ober a dhiskwedh bewnans a’n wer, benynes ha fleghes a oberi y’n diwysyans der oes Viktoria hag a-wosa.

Nowodhow an Seythen gans Matthi ab Dewi

Kildennys yw towl rag bargen tir gomman.
Yth esa profyans rag tevi losow an mor war an arvor ogas ha Porth Gwynn.
***
Kans seyth pymp mil peuns yw kost a removya nebes gwydh yn Aberfala. An konsel a dal pea an mona dhe bobel yn chi privedh awos bos res kemeres aga gwydhennow dhe ves. Yth esa gwreyth an gwydh ow tisdrui troelergh.
***
Yma towl dhe Boardmasters ughelhe nivellow son hevlena.
Yma an bobel orth y restra ow kovyn kummyas a’n konsel. Negysyow ha pobel ow triga yn ogas a lever na vydh degemeradow dhedha. Y fydh an gool synsys ogas ha Tewynblustri Mis Est.
***
Yma diwedh dhe neb unn rann a istori sten a Gernow. Clifford Rice re dedhas an diwettha amont a voon dhyworth Melin Tolgus. Ev a gavas an sten ena nans yw dewdhek bledhen hag oberi ganso dhe Hwel Jayn.
***
Henn yw oll an seythen ma – y fydh moy nessa seythen.