Month: January 2026

An Radyo 060 - Arwodhyow Diwyethek

  • Arwodhyow diwyethek - Ed Rowe
  • Nowodhow an seythen
  • Nowodhow an Norvys Keltek - Jerry Sethir
  • ‘dhe voy dhe well’ - Nicholas Williams
  • George ha Samantha

Kanow an seythen ma

  • “Bothan Crothan” - Eleth
  • “Gwreiddiau” - Swnami
  • “Tus a bell” - Simon Glanville
  • “An baner anken” - Spit
  • “Fonn na Saoirse” - Cian Mac Giarailt
  • “Bys Jenna” - Molly Biscoe
  • “Medhel an gwyns” - Mike O Connor
  • “Darzona” - Richard Trethewey
  • “Kan an pyskador Kernewek” - Keur heb hanow
  • “Jig Seythyn” - Asteveryn
  • “Kernewek ov vy” - Phil Innes ha Rosie Bouchard

NOWODHOW AN NORVYS KELTEK

Yn Kembra – BBC Kembra

Kansow a eskisyow ha botas gwrys yn blydhynyow a-varr an ugensves kansblydhen re dirhas war dreth dhe Ogmore-by-Sea yn Nans Glamorgan. An eskisyow gwrys a ledher du a veu diskudhys gans bodhogyon hag i ow klanhe pollow-men hag ymons i ow pos gwithys yn atalgist leun a dhowr hag aga dalleth ow pos hwithrys.

Emma Lamport a’n negys kowethasek Akademi an Treth a leveris bos res dhedhi gwitha an eskisyow dre’n dewdhek mis ow tos ha soedhogyon owth assaya kavoes derivadow yn kever an tyller may teuthons i. Ynwedh, tus erell re dhiskudhas moy anedha y’n keth rann an arvor ha’ga dri dhedhi.

Res o dhedhi dannvon derivadow dhe’n Degemmeror a Wrekkys, rann an Maynorieth Vorek ha Gwithysi an Arvor, a wul menystrans war dhafar-gwrekk a-dreus dhe’n R.U.

Hi a leveris Pennskol Kardydh dhe gestava orti ha profya dh’aga gwitha. Yma govenek dhedhi aga gul yndella wosa bos afydhys gans an Maynorieth. Ynwedh, hi re dhegemmeras govynnow a-dhiworth tus oll a-dreus dhe’n norvys y’ga hever ha hi re gavas trevow nowydh ragdha, y’ga mysk; diskwedhva artweyth, studhoryon yn pennskolyow, gwithtiow hag eskisysi hogen. A nowodhow a-dro dhe’n eskisyow re dhrehedhas tus yn Amerika, Mordir Nowydh, Ostrali ha oll a-dreus dhe Europa.

Emma a igoras an Akademi dhe wul ragdres daswrians war an treth a-dhia mis Gwynngala rag y gempenna. Keffrys ha’n eskisyow i re dhiskudhas kanna Pepsi diworth mil naw kans trydhek warn ugens ha pibenn kedhow Colemans a-dhiworth an tressa degvlydhen. Emma a leveris: ‘henn yw skila an ragdres, an draow ma a dhiskwedh py hirder a dermyn a yll durya traow a’n par na mar nyns yns i skoellys yn ewn!’

Yn Iwerdhon - RTÉ

Y feu gwrys an kynsa warn ugens ‘Tradfest’ y’n pennseythun yw passys ha dhodho an thema ‘kolonn ha ceol’ gans gwrythyansow anformel y’n spasow poblek haval orth tylleryow istorek ha kresennow-brenassa. An goel a dhallathas nans yw moy ages ugens blydhen yn kres sita Dublin ha lemmyn gwrys yw yn pennsita pub rann an vro, gans Dún Laoghaire ow kul rann anodho y’n kynsa tro y’n vlydhen ma.

Tradfest yw an bassa solempnyans a ilow hengovek yn Iwerdhon hag ilewydhyon a-dreus dhe Iwerdhon a dheu warbarth rag omlowenhe yn towlenn vysi a hwarvosow.

Lewyas an goel, Kieran Hanrahan, a leveris: ‘Ilewydhyon pals a lever bos da gansa Tradfest drefenn ev dhe brofya orta chons a omdhiskwedhes yn kres sita Dublin, hag yw neppyth nag eus chons dhedha a gavoes yn es lieskweyth.

Yth esa Mike Hanrahan a vand a-vri, Stockton’s Wing, orth lonchva an goel hag ev a leveris ena: ‘Tennvos duryadow Tradfest yw selys war an tybyans a avonsya an ilewydhyon ha skriforyon yowynkka, ha solempnya gans an dus re beu omma dre dermyn hirra, ha kemmysk splann yw. Yma chons rag oll ahanan dhe dhos ha seni warbarth, dos erbynn an artydhyon yowynkka ha gweles piw eus ow tos war-rag, ha henn yw rann y bystri; treushenedhek yw.’

Yn Alban – STV

Portrayans a vardh kennedhlek Alban, Robert Burns, hag a veu kevys moy ages dew kans blydhen wosa disomdhiskwedhes re beu displegys yn poblek y’n kynsa tro.

An portrayans gwrys gans Sir Henry Raeburn, lymner personel an peswara Myghtern Jori, re bia kellys a-dro dhe dhew kans hag ugens blydhen mes ev a veu diskudhys y’n vlydhen usi passys der gwagheans chi yn Surrey.

An lymnans, dallethys yn mil, eth kans ha tri a veu prenys orth kost a beswar ha peswar ugens mil, tri hans hag ugens peuns yn strifwerth yn Loundres termyn kott wosa bos diskudhys. Gwerthys veu dhe William Zachs, den gwresek a-dro dhe ober Burns ha lywyer Gwithti ha Lyverva Chi Blakki, Dinedin. Ev re ros an lymnans yn kendon dhe’n Virva Gennedhlek ena.

Tus a gar bardhonieth hag artweyth a allas gweles an portrayans, heb kost, dhe’n virva kyns Nos Burns.

An lymnans a vydh mos dhe Withti Dinethva Robert Burns yn Alloway, Ayrshire Soth.

Wosa diskudhans an lymnans, glanhes o ev ha hwithrys yn halwesik ha konnygyon a afydhyas bos ev an artweyth kellys dre bell.

Yn Manow – Radyo Manow

Yma’n helgh ow hwarvos y’n eur ma rag an ethves Bardh Yowynk Manow dhe synsi an titel a-ban veu lonchys yn dew vil ha nownsek. Berdh yowynk ynter deg ha seytek bloedh gans ewl a avonsya ertach unnik an ynys a yll profya tri bardhonek y’n kesstrif kyns seythves warn ugens a vis Hwevrer. An gwaynyer a vydh deklarys dy Gwener an hweghves a vis Meurth der stalashyon yn lyverva Sita Douglas.

Bardh Yownyk y’n eur ma, Ellie Reynolds, a leveris an kusul ma rag ombroforyon a vo: ‘My a dybis “y fydhav y wul, prag le, nyns eus travyth a allav kelli dre omworra y’n kesstrif”, ha my a sewenis, ytho y leverav “gwra ev”. An dra deg a-dro dhe vardhonieth yw, nyns eus gorthyp ewn, pynag a wreller, ewn yw, hag y fydh pur dha gans nebonan.

NOWODHOW AN SEYTHEN
Pesya re wrug an hager awel yn Kernow.
Warlergh Tewedh Goretti yth esa moy a wynsow krev, hager-voryow ha glaw. Yth esa tewedh Chandra y’n seythen yw passys. Kodha a wrug moy a wydh hag yth esa livyow yn lies tyller. Benyn a veu sawyes yn hy harr gans hy heun yn Lostwydhyel, pibow kawgh a wrug asteveri yn Sen Stedhyan ha Dowr Kober a wrug liva yn Hellys.
***
Governans Breten Veur a garsa lehe niver a gresluyow a hys an pow. Martesen, gorrys warbarth a via Kernow ha Dewnens gans Dorset ha Gwlas an Hav. Byttegyns, yma gorholeth dhe Vebyon Kernow rag kavos kreslu dhe Gernow yn unnik. Konsler Dick Cole a ynnias dhe’n governans yndellma y’n seythen yw passys.
***
Mona rag skoodhya erbysieth Kernow re droghas yn feur wosa Bretmes.
Ottena an pyth yw kynnigas Konsler Tim Dwelly. Ev yw esel kabinet an konsel gans devar dhe dhastrehevel erbysieth agan gwlas. An konsler a leveris bos kans milvil peuns dhyn y’n vledhen dew-vil, byttegyns, skant nag eus saw deg milvil dhyn lemmyn. Hevlena yw an kynsa prys y’n termyn na nag eus mona europek vydh dhyn.
***
Steren bopp Mika a vydh ow performya dhe’n Sedhogow Edenva an hav ma.
Ev a dheuth dhe Gernow yn kynsa dew-vil-ha-deg.
Ev yw aswonnys gans y gan “Grace Kelly”.
An keskan a vydh Mis Gortheren.
***
Henn yw oll an seythen ma
Y fydh moy nessa seythen.

An Radyo 059 - Yn kov Jim Wearne

  • Yn kov Jim Wearne
  • Ombrofyans Tre a Wonisogeth gans Redruth - gans Will Coleman
  • Nowodhow an Norvys Keltek - Jerry Sethir
  • ‘Grek’ - Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

  • “Delyow Sevi” - Jim Wearne
  • “Roev sos, roev” - Changing Room
  • “Fathainn” - Brian O hEadhra
  • “Pennsevik Resruth” - The Way
  • “Ryb an lynn” - Minko
  • “Margh Arzur” - Dom Duff
  • “Yma kan y’n veyn” - An Gof
  • “Bro goth agan tasow” - 4 in a bar
  • “Mordardh’res” - Jim Wearne

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – Nation.Cymru

Onan a’n tus yw an gwella aswonnys der ilow yn yeth Kembra re leveris maynys bysyel ha leheans a wober dre gummyas a dhevnydhya aga ober (po ‘Royalties’ yn Sowsnek) re wrug kyrghynnedh mayth yw analladow dhe wul lowr a arghans dhe vewya dre wul ilow yn yeth Kembra.

Yma Meinir Gwilym yn mysk an artydhyon a wra an moyha a’gan ober yn Kembrek, hag ynwedh presentyores yw hi a dhiskwedhyans nosweyth S4C, Wedi 7, hag ynwedh hi a wra presentyans y’n dowlenn radyo Heart Cymru dhe bennseythunyow. Hi a wrug keswel gans an BBC a-gynsow ha leverel hi dhe alloes bewa yn arghansel gans ilow yn unnik dhe dhalleth hy resegva yn ilow, mes lemmyn, awos chanjyow meur y’n diwysyans, nyns yw henna galladow namoy ha res o dhedhi divershe hy ober hag oberi avel askorrer ha presentyores.

Hi a leveris: ‘Yth esa chanjyow yn fordhow a rekna gober dre gummyas yn Kembra, hag yn Kembrek yn arbennik, hag an arghans a veu gobrys gans ilewydhyon a lehes dre dheg ha peswar ugens kansrann, ha nyns yw galladow dhe vewa dredho y’n dydhyow ma.’

Yn dew vil ha seyth, an kowethas a guntell arghans a-barth ilewydhyon, PRS, a janjyas aga fordhow a wul yndella, hag ilewydhyon Kembrek a gollas meur a arghans. Meinir a lever bos an studh gwettha hwath y’n dydhyow ma awos bri a dhiskwedhvaow bysyel na dal artweythyon arghans lowr rag aga ober.

Hi a leveris; ‘Nyns eus arghans dredho, mes y’n leha yma tus ow koslowes orth ow ilow ha martesen i a dheu dhe’n diskwedhyansow bew.’

Yn Iwerdhon - RTÉ

Governans Iwerdhon re dhellos strateji a-gynsow rag gwellhe delivrans a wonisyow poblek dre dhevnydhya Yeth Iwerdhon. Lonchys veu gans Menester a-barth an Gaeltacht, Dara Calleary, hag ynno ambosow bos ugens kansrann a dus nowydh arvethys yn gonisyow poblek ow tevnydhya Yeth Iwerdhon erbynn dew vil deg warn ugens, gonisyow oll yn ranndiryow Gaeltacht dhe vos kavadow yn Iwerdhonek, ha lowr a dus ow tevnydhya Iwerdhonek yn soedhvaow governans teythyek may hyll tus a woer konvedhes Iwerdhonek keskewsel gans an stat yn Iwerdhonek.

Y fydh daswel an dowlenn yn dew vil eth warn ugens rag bos sur bos gwrys oll an ambosow erbynn dew vil deg warn ugens.

Nebes fordhow a’y wul a veu manylys o; kavoes avonsyoryon an yeth yn restransow poblek rag avonsya dyski ha devnydhya Iwerdhonek yn tylleryow mayth eus tus owth oberi, ynkressya kavadewder a stusow y’n Yeth, gul gweladowwa spasow a arvethyans der an Yeth y’n ranngylygh poblek, ha kavoes spasow rag tus dhe oberi y’n Gaeltacht, po yn fast po yn anfast. Ynwedh yma ambosow dhe skoedhya Iwerdhonek yn adhyskans.

Skrifenyas Dre-Vras Conradh na Gaelige, Julian de Spáinn a leveris bos res ‘fordh war-rag gans governans yn-tien’, ha leverel towlennow kyns re dhiskwedhsa fowt a ughelhwans. Ev a leveris bos res a ughelhwans kowrek rag surhe bos stusow kavadow yn Iwerdhonek dre’n argerdh a adhyskans oll rag may hyll bos lowr a dus a yll gorfenna adhyskans formel gans godhvos a’n yeth.

Yn Alban – BBC

Konsellor re leveris ma nag eus lowr a byg dhe Gonsel an Ugheldiryow dhe ewnhe oll an fordhow kisys yn Caithness.

Andrew Jarvie, kadoryer kessedhek Caithness an konsel, a leveris bos devar dhodho drehevel y weythva byg y honan rag may hallons i gul an ober yn effeythussa.

Krodhvolans a-dro dhe studh an fordhow ena a dheuth mar dhrog may hwrug omdhiskwedhes arwoedh yn Caithness a leveris: ‘Dynnargh dhe’n Loer – Bydh war; kowdell’

Konsel an Ugheldiryow a leveris bos dhodho an devnydhyow o res dhe wul an oberennow towlennys, mes kessedhek Caithness a glewas yn y dhiwettha kuntelles bos gwrys saw unnek ha dew ugens a’n hwegh kans tri ha dew ugens oberenn yw a-res.

Yn keswel gans BBC Alban, Mr Jarvie a leveris: ‘Wosa oll an profyansow a-dro dhe’n traow a yll bos gwrys, dell hevel an brassa lett yw anlowreth an dalgh a askorra pyg. Yth eson ni ow klappya a-dro dhe gavoes jynnweyth nowydh ha gorra moy a’n towlargh y’n gweythres a ewnhe tell, mes ny vydh dihevelepter vyth mar nyns eus dalgh a askorra moy a byg rag gul a’n droaw ma oll. Ny wonn fatell wul kas negys gwella pan vo an kas mar sempel avel hemma – ny yllyn ni ewnhe moy a fordhow bys pan vo gweythva byg nowydh.’

Yma kessedhek dasdesinya Konsel an Ugheldiryow owth hwithra an tybyans a dhrehevel gweythva byg nowydh.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Nessa mis y fydh keskan gans ilewydhyon Manow an moyha a-vri dre unn nos hepken. Nebes an bagasow ilow hengovek re beu ow seni yn Hel Albert Ryal ha Lorient ha Morocco a-gynsow ha nessa mis i a vydh dos warbarth war dir aga thre. An brassa hanow yw Scran, a wra ilow hengovek kemmyskys gans tybyansow nowydh. Ynwedh y fydh Skeealyn Vannin yw bagas a levow yn unnik, a wra kanow hengovek yn gis arnowydh hag i ow leverel hwedhlow koth. Ha rag gorfenna an gorthugher y fydh Skeddan Jiarg, onan a’n bagasow an moyha kolonnek a-dryv dasserghyans dons Mannow. Oll anedha a vydh dos warbarth yn Hel Ryal an Villa Marina avel rann Blein na Gaelgey – Blydhen Yeth Manow.

NOWODHOW AN SEYTHEN
Menyster sekurnedh an governans a dheuth dhe Gernow dhe weles pandr’a wrug degensewi wosa tewedh Goretti.
Dan Jarvis a veu gelwys omma wosa meur a sorr awos pobel dhe grysi an dugeth dhe vos ankevys gans an governans.
Ev a welas koll an gwydh keffrys ha klewes bos milyow a bobel treghys dhyworth bond-ledan.
***
Dew ji re beu degeys rag tri mis yn Penntorr awos omdhon gorth-sosyel.
Kreslu a lever i dhe grysi bos re a dhrylsi ena yn Stret Harvey wosa derivasow dhedha gans pobel leel.
Ymons ow hwithra mars esa devnydh drugys ena keffrys.
***
Pobel a hys Kernow a lenwis an kesrosweyth gans skeusennow golowys an wogledh.
Gwelys veu aurora yn ebron a-ughon y’n seythen yw passys awos tewedh howl krev.
An displetyans lies liw yw gwrys pan skwatt nammow charjys erbyn ayrgylgh an norvys.
***
Diskudhys re beu gwenenen boghes-gwelys dhe Wodrevi.
Kevys veu Gwenenen Bartsia Rudh war dir an Trest Kenedhlek gans den konyk Nick Holden.
Gwelys veu kyns nans yw ugens bledhen y’n arvor soth.
***
Henn yw oll an seythen ma
Y fydh moy nessa seythen.

An Radyo 058 - Tewedh Goretti

  • Derivasow war an hager awel y’n seythen yw passys/
  • Nowodhow an Norvys Keltek - Jerry Sethir
  • ‘Medhek’ - Nicholas Williams

(Skeusen gans gras dhe Daniel Coey)

Kanow an seythen ma

  • “Mordardh” - Graham Sandercock
  • “Maggie May’s Hornpipe” - Bucca
  • “Dúlamán” - Altan
  • “Oll an eskern” - Boywife
  • Bolingey music session in 1999
  • “Rosen Wynn” - Simon Glanville
  • “Naw mab hardh” - Tredanek

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – MSN

Hendhyskonydhyon re dhiskudhas an brassa chi Romanek kevys bythkweth yn Kembra ha ri dhodho an leshanow ‘Pompeii Port Talbot’.

Konnygyon re dhevnydhyas radar a dhewan an dor ha diskwedhes linennow a vagas a dhrehevyansow kyrghynnys gans fosow dhefensek, yw ynkleudhys le ages meter a-woeles dhe enep an dor yn Park Margam, ha pymp kans dewdhek ha tri ugens meter pedrek.

Yma’n tyller a-ji yn koeswik istorek nevra nag o po arasys po drehevyansow drehevys warnedhi, hag awos henna an magoryow yw gwithys marthus da dell hevel.

Yma dew ragystynnans dhodho, veranda, ha helyow bys dhe stevellow bras keffrys ha drehevyans bras a allsa bos devnydhys avel hel-kuntelles.

Yma govenek dhe gonnygyon i dhe dhalleth palas nessa hav. Ynwedh yma govenek a gavoes brithweyth ha kreftweyth ankisys. Doktour Alex Langlands, professor dhe Bennskol Swansea a leveris: ‘Ni a dybi ni dhe gavoes neppyth ena a’n oes Romanek, mes nevra ny esa hunros dhyn bos neppyth delinys mar kler ena ha gans kemmys a aladewder a dherivadow a-dro dhe’n kynsa milvyldhen wosa krist. An chi bras y honan a via perghennys gans teylu ughel a wrug ostya tus a-vri a-dhiworth tylleryow a-dreus dhe’n empoureth.

Yn Iwerdhon - RTÉ

Milyow a estrenn re beu plansys yn lynn yn Belfast rag assaya daswul an eghenn ena.

Alusenn Gwithans Natur ‘Ulster Wildlife’ re worras dew vil estrenn Europek tevesik ena ha moy ages tri warn ugens mil estrenn yowynk, henwys ‘spat’ yn estrek ena.

Hemm yw an diwettha kamm war-rag yn towlenn vrassa rag daswul ha skoedhya estregi ha krevhe an eghenn peryllys ma. Ester a dhisomdhiskwedhas diworth Lynn Belfast nans yw moy ages kansvlydhen awos gorbyskessa ha kelli an kerghynnedh gwiw ragdha.

Niver byghan anedha a dreusvewas a veu diskudhys gans hwithroryon yn ugens ugens, ha warlergh an diskudhans na Ulster Wildlife a selyas roesweyth a veythrinvaow difresys yn Bangor, Porth Belfast ha Carrickfergus rag gweres daswul an eghenn enesik.

Ester Europek keffrys hag enevales krogenyek an mor erell a wra gwellhe gnas dowr dre sidhla a-dro dhe dhew kans liter a dhowr pub dydh rag kavoes methynnow, ha dre dermyn i a wra kyrghynnedh yw res rag megi puskes yowynk.

Doktour Nick Baker-Horne, rewlyer gwithans morek gans Ulster Wildlife a leveris: ‘Dre’n peder blydhen yw passys, agan meythrinvaow re sewenis, ha ni re dhyskis meur a-dro dhe’n ynjynoryon ekosystem splann ma. Aga lesarveth dhe leur an mor yw an nessa kamm.‘

Yn Alban – STV

Moy a wydh a vydh plansys a-dreus dhe Glasgow y’n vlydhen ma rag gweres lehe dyllansow hag an konsel owth oberi gans bagasow kemmynieth teythyek rag gweres iselhe chanj hin hag ynwedh gweres avonsya an Dowlenn Gwreythres Bewdhiverseth Teythyek.

Towlenn Gweythres Gwydh re beu furvys gans amkan a ynkressya kudhlenn a wydh yn Glasgow diworth hwetek poynt onan kansrann dhe seytek poynt onan kansrann dre blansa gwydh yn tir an konsel a-dro dhe’n sita ynter dew vil hag ugens ha dew vil deg warn ugens.

Ranndiryow a-dro dhe’n sita re beu hwithrys ha leow a vo re beu dewisys rag plansa gwydh yn spasow a wedhek ha spasow trevek. Y fydh amkan dhe’n dowlenn a blansa etek milvil gwydhenn a-dreus dhe ranndir sita Glasgow erbynn dew vil deg warn ugens. An amkanow yw ughelhwasek a-borpos, ha plansa lowr a wydh a vydh gweresys gans bagasow kemmyniethek ha towlennow bodhek. I a vydh devnydhya spasow haval orth tir heb devnydhyans arall, konsow yn stretow trevethek ha parkow-gwari.

Yn Manow – BBC

Yma ragdres nowydh rag dyski Manowek dhe fleghes yn-mes a glassow dre dhevnydhya dafar-son arbennik. Skol Sulby a vydh devnydhya dafar ‘U-Turn Round’ y’ga garth-gwari rag gweres orth studhoryon kestava gans an yeth. Kist ‘U-Turn Round’ yw kist kylghek a vetol yw devnydhys dre stumma dornla yn le a vos kevrennys dhe neb fenten tredan. Tus a yll y devnydhya rag rekordya geryow ha kanow hag ena aga seni.

Susie Brunwick, genys war’n ynys, a gavas arghasans rag an ragdres diworth Gonisogeth Manow avel rann an solempnyans Yeth Vanow Dew Vil Hwegh warn Ugens. Hi a wra ‘bagas gweythres an skol’ gans peswardhek flogh a ober rag avonsya gonisogeth hag ertach Manow. I a erviras prena an dafar orth kost a-dro dhe vil, peswar kans peuns ha rekordya eth son ganso. An kist a vydh gorrys yn y le erbynn penn an vlydhen akademek.

Nowodhow an seythen

Den a verwis yn seythen yw passys yn Tewedh Goretti.
Gwydhen a godhas war garavan yn Mawgan hag ynno James Southey.
An kreslu a gavas korf an den adro dhe hanter kans bloodh.
Distruyans meur eth dhe Gernow pan esa gwynsow pur grev ow hwytha dres an pow west ha Syllan.
Y fydh moy y’n dowlen ma ow tuchya an nowodhow ma.\
***
Towl kressya kost a dretha an Tamer war an pons ha kowbal re beu lettyes. An menystrans a lever bos kusulyans war an mater y’n kynsa le. Yth esa skruth bras dhe bobel wosa nowodhow bos an TAG dhe gressya dhyworth peswar ugens diner dhe dhew beuns.
***
Yma dadhel dhe Gonsel Kernow war dhevnydh an ger Sowsnek ‘chairman’ - an ger rag kaderyer. Kynnigys veu gans konsler Ruth Gripper an parti Livwer. Hi a grysis an konsel dhe heveli bos kaderyes gans gor pupprys gans an ger na. Nebonan aral re gynnigas dhe verrhe an ger dhe ‘chair’ yn unnik.
***
Ro deg milvil peuns dhe’n Trest Kenedhlek a allsa gweres tyller yn Kernow. An trest a vynn usya nebes an mona dhe gemeres kontrol menystrans Heartlands yn Poll. Degeys veu an tyller henwys yn Kernewek ‘Krestir’ nans yw diw vledhen. Rag termyn hir, yth esa ena gwerthji Kernewek henwys Kowsva. Pup tra a grok war restrans an lis gans Konsel Kernow.
***
Henn yw oll an seythen ma - y fydh moy nessa seythen.

An Radyo 057 - Kernewek Ollvysyel

  • Jenefer Lowe a gews dhyn yn kever Kernewek Ollvysyel ha Rann Tri an Chartour.
  • Nowodhow an Norvys Keltek - Jerry Sethir
  • ‘Ygerys’ - Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

  • “Tekka ha hwekka” - Hanterhir
  • “Vodya” - Gwenno
  • “Ev chistr’ta laou” - Chieftains
  • “Kernow, ow thre” - Anna Anise
  • “Gwandryas Iwerdhon” - Skwardya
  • “Jabadaw” - Chieftains
  • “Hyns tramm” - Kewbanda gans Andrew Wheeler
  • “G Minor” - An ladron
  • “Pupprys ow tonsya” - Hwerydh Eledh

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – BBC Kembra

Rannjiow yn Kardydh yw an kynsa drehevyansow y’n sita dhe gavoes toemmder ha dowr poeth a-dhiworth system-toemmheans nowydh yw nerthys der ethenn.

An roesweyth ethenn, a-dro dhe bymthek poynt pymp milvil peuns y gost, a syns toemmder diworth ethenn re beu gwrys seulabrys rag oberi terfyskellow, po ‘turbines’ yn Sowsnek, a wra tredan orth Gweythva Nerth Viridor, Park Traydent. An ethenn yw treusperthys dre roesweyth a bibennow ynysegys pur yn ta a-dreus Baya Kardydh rag provia fenten sostenadow a doemmder ha dowr poeth.

Rannjiow Porth Scott, a veu treylys diworth soedhvaow yn etek warn ugens rannji perghennys gans konsel an sita, yw an diwettha chiow a veu kevrennys dhe’n roesweyth ma.

Esel Konsel Kardydh a-barth chanj hin, Dan De’Ath a leveris: ‘Kettoeth ha dell vo kevrennys drehevyans dhe’n roesweyth, eskeys yw an edhomm a fornow-toemma gas, hag y hyll bos lehes dyllansow karbon an drehevyans a-dro dhe beswar ugens kansrann. Yth yw ragdres pur gompleth dhe wul mes an tybyans yw sempel dres eghenn; syns toemmder yw gwrys seulabrys mes skoellys, ha’y dreusperthi dhe le may hyll ev bos devnydhys yn le leski keunys menhesenn.

Yn Iwerdhon - RTÉ

Dew vil hwegh warn ugens a vydh an vlydhen may fydh solempnys kans blydhen a radyo yn Iwerdhonek gans RTÉ.

Y’n kynsa a vis Genver mil, naw kans hwegh warn ugens, Douglas Hyde, a dheuth ha bos kynsa pennlywyer Iwerdhon, a lennis an kynsa areth boblek der radyo yn Iwerdhonek ha Sowsnek dhe gwarter dhe eth eur y’n gorthugher der 2RN, an ragresegydh a Radyo Éireann, Teilifís Éireann ha wor’tiwedh RTÉ.

Ev a gewsis yn kever sevel gorsav-radyo a dhothya ha bos lev an gennedhel, yn unn leverel orth an woslowysi bos termyn gwiw Iwerdhon dhe wul hy thyller hy honan yn-mysk kennedhlow Europek ha gansa gonisyow radyo seulabrys.

RTÉ a vydh solempnya an prys gans kevres a dowlennow arbennik ha diskwedhyansow. Y fydh diskwedhyansow gans Bagas-Ilewydhyon RTÉ a-dro dhe Iwerdhon, darlesys yn few der RTÉ Onan, 2FM, Lyric FM ha Raidió na Glaeltachta.

Pennlewyer RTÉ, Kevin Bakhurst, a leveris: ‘Yma meur re janjyas, mes nevra nyns esa edhomm brassa a vedia gonis poblek yw anserghek, trestys, ha kavadow dhe bubonan. An solempnyansow a vydh mires war-dhelergh dre’n hwarvosow an moyha a-vri y’n kans blydhen yw passys, mes ynwedh i a vydh diskwedhes an fordhow may hwra RTÉ delivra towlennow dhe woslowysi y’n termyn a dheu, ha ni ow pesya chalenjya orth kammdherivans, skoedhya ughelhwans gwriansek, skoedhya gonisogeth Iwerdhonek, ha dri tus warbarth yn prysyow kennedhlek a-vri a wra kesunya an pow.’

Yn Alban – STV

An bagas Kyrghynnedh Istorek Alban re bysis kummyas towlenna rag daswul hyns a-dro dhe’n menhiryon Callanish. Kummyas an dowlenn a veu pysys wosa dargan may hallsa ynkressya niverow a wodrigoryon dhe’n tyller diworth kans hag ugens mil bys dhe dhew kans mil avel siwyans avonsyans Porth Dowr Down Stornoway, herwydh niverow a-dhiworth Urras nan Tursachan, po Trest an Menhiryon.

Dysmygys yw an menhiryon dhe vos sevys a-dro dhe dhew vil naw kans kyns krist. Furvys yns i avel kylgh a venhiryon gans rewyow owth ysytynna diworth kres an kylgh ha rosva owth ystynna war-tu ha’n north. Herwydh ombrofyans an Trest yma naw ha dew ugens men hag an tyller na yw rann a dirwel hendhyskoniethel ledanna hag ynno nebes kylghyow-men erell.

Arhwithrans esknians yn dew vil hag ugens ordenys gans an Trest a dherivas bos esknians der kerdhes ow kul kisyans dhe’n kylgh. An hyns nowydh a dhevnydhsa devnydhyow kevys yn teythyek hag an Trest a lever bos gwellhes hedhadowder rag godrigoryon lehes aga gwayadowder.

Kynsa rann an oberenn yw gwaytys bos kowlwrys kyns gwenton dew vil hwegh warn ugens pan igorro an gresenn wodrigoryon nowydh usi ow pos drehevys gans an Trest.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Tus yowynk a dheuth warbarth a-gynsow rag an kynsa Kesstrif Robot. Ordenys veu gans Klub Kodenna Manow, ha fleghes ynter unnek ha pymthek bloedh a wrug drehevel, kodenna ha digelmi kudynnow dre’n jydh oll. I a dhevnydhyas dafar robot Lego Spike hag oberi warbarth dhe dhigelmi kudynnow ow tochya hwithransow war blanet Meurth. Bagasow a brevis aga robotow, aswiwa aga hodennow ha dyski dre bub assay.

An gwaynyoryon o an bagas gans an robot a wrug an oberennow sevys gans kewerder yn pub assay. Ow siwya warlergh sewena an hwarvos ma, yma an Klub ow mires war-rag dhe Wiarow Olympek Robotek an Norvys y’n vlydhen ma ha’n chons a vos kannas Manow a-rag an norvys oll.

Nowodhow an Seythen

Na yll Konsel Kernow goheles charjya moy rag toll konsel yn Kernow. Y teu an messaj na dhyworth penn ledyer Leigh Frost. An konsel a garsa kressya an toll dre peswar kansrann poynt naw naw. Konsler Frost a lever bos edhom lenwel toll du hanter kans milvil peuns.
***
An Gry Maritha a vydh mes a wonis dres dew vis. An gorhel gwara a worr stoffys ha boos dhe Syllan. Terrys yw an hwim neb yw usys dhe worra pythow dhe’n kay. Res vydh y ewna kyn fydh parys gorhel nowydh kyns pell.
***
Eseli senedh San Stevan a Gernow a vynnsa kavos daswel an towl ughelhe kost tretha Pons Tamer. Awtorita an pons ha kowbal re leveris bos hwans dhodho charjya dew beuns gans Tag Tamer- kynth yw peswar ugens diner y’n eur ma.
***
Yma parti politek yn Kernow ow kevywia penn bloodh pymthek ha tri ugens.
Mebyon Kernow a dhallathas mil naw kans unnek ha dew ugens.
Pobel kepar ha Richard hag Anne Jenkin a vynnas kavos polisiow gwrys west a’n Tamer yn le yn Loundres.

An Radyo 056 - Kerwyns

  • Nowodhow an Norvys Keltek - Jerry Sethir
  • ‘Kerwyns’ - Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

  • “Lugh glow” - Tom O’Reilly & the Swaggers
  • Cornish tunes by MacQuarrie & Toms
  • Toby & Jen session at Lowender 2024
  • “Tolla Rooz” - Keskorra
  • “Hanterdro” - Plack
  • “An Alargh” - Ray Chubb
  • “My a vynn mos” - Matthi ab Dewi
  • “Re a lever” - Bucca
  • “Dos a wra agan dydh” - Florence MacDonald
  • “Nos heb kosk” - Graham Sandercock