• Yn kov Jim Wearne
• Ombrofyans Tre a Wonisogeth gans Redruth – gans Will Coleman
• Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
• ‘Grek’ – Nicholas Williams

Kanow an seythen ma

• “Delyow Sevi” – Jim Wearne
• “Roev sos, roev” – Changing Room
• “Fathainn” – Brian O hEadhra
• “Pennsevik Resruth” – The Way
• “Ryb an lynn” – Minko
• “Margh Arzur” – Dom Duff
• “Yma kan y’n veyn” – An Gof
• “Bro goth agan tasow” – 4 in a bar
• “Mordardh’res” – Jim Wearne

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – Nation.Cymru

Onan a’n tus yw an gwella aswonnys der ilow yn yeth Kembra re leveris maynys bysyel ha leheans a wober dre gummyas a dhevnydhya aga ober (po ‘Royalties’ yn Sowsnek) re wrug kyrghynnedh mayth yw analladow dhe wul lowr a arghans dhe vewya dre wul ilow yn yeth Kembra.

Yma Meinir Gwilym yn mysk an artydhyon a wra an moyha a’gan ober yn Kembrek, hag ynwedh presentyores yw hi a dhiskwedhyans nosweyth S4C, Wedi 7, hag ynwedh hi a wra presentyans y’n dowlenn radyo Heart Cymru dhe bennseythunyow. Hi a wrug keswel gans an BBC a-gynsow ha leverel hi dhe alloes bewa yn arghansel gans ilow yn unnik dhe dhalleth hy resegva yn ilow, mes lemmyn, awos chanjyow meur y’n diwysyans, nyns yw henna galladow namoy ha res o dhedhi divershe hy ober hag oberi avel askorrer ha presentyores.

Hi a leveris: ‘Yth esa chanjyow yn fordhow a rekna gober dre gummyas yn Kembra, hag yn Kembrek yn arbennik, hag an arghans a veu gobrys gans ilewydhyon a lehes dre dheg ha peswar ugens kansrann, ha nyns yw galladow dhe vewa dredho y’n dydhyow ma.’

Yn dew vil ha seyth, an kowethas a guntell arghans a-barth ilewydhyon, PRS, a janjyas aga fordhow a wul yndella, hag ilewydhyon Kembrek a gollas meur a arghans. Meinir a lever bos an studh gwettha hwath y’n dydhyow ma awos bri a dhiskwedhvaow bysyel na dal artweythyon arghans lowr rag aga ober.

Hi a leveris; ‘Nyns eus arghans dredho, mes y’n leha yma tus ow koslowes orth ow ilow ha martesen i a dheu dhe’n diskwedhyansow bew.’

Yn Iwerdhon – RTÉ

Governans Iwerdhon re dhellos strateji a-gynsow rag gwellhe delivrans a wonisyow poblek dre dhevnydhya Yeth Iwerdhon. Lonchys veu gans Menester a-barth an Gaeltacht, Dara Calleary, hag ynno ambosow bos ugens kansrann a dus nowydh arvethys yn gonisyow poblek ow tevnydhya Yeth Iwerdhon erbynn dew vil deg warn ugens, gonisyow oll yn ranndiryow Gaeltacht dhe vos kavadow yn Iwerdhonek, ha lowr a dus ow tevnydhya Iwerdhonek yn soedhvaow governans teythyek may hyll tus a woer konvedhes Iwerdhonek keskewsel gans an stat yn Iwerdhonek.

Y fydh daswel an dowlenn yn dew vil eth warn ugens rag bos sur bos gwrys oll an ambosow erbynn dew vil deg warn ugens.

Nebes fordhow a’y wul a veu manylys o; kavoes avonsyoryon an yeth yn restransow poblek rag avonsya dyski ha devnydhya Iwerdhonek yn tylleryow mayth eus tus owth oberi, ynkressya kavadewder a stusow y’n Yeth, gul gweladowwa spasow a arvethyans der an Yeth y’n ranngylygh poblek, ha kavoes spasow rag tus dhe oberi y’n Gaeltacht, po yn fast po yn anfast. Ynwedh yma ambosow dhe skoedhya Iwerdhonek yn adhyskans.

Skrifenyas Dre-Vras Conradh na Gaelige, Julian de Spáinn a leveris bos res ‘fordh war-rag gans governans yn-tien’, ha leverel towlennow kyns re dhiskwedhsa fowt a ughelhwans. Ev a leveris bos res a ughelhwans kowrek rag surhe bos stusow kavadow yn Iwerdhonek dre’n argerdh a adhyskans oll rag may hyll bos lowr a dus a yll gorfenna adhyskans formel gans godhvos a’n yeth.

Yn Alban – BBC

Konsellor re leveris ma nag eus lowr a byg dhe Gonsel an Ugheldiryow dhe ewnhe oll an fordhow kisys yn Caithness.

Andrew Jarvie, kadoryer kessedhek Caithness an konsel, a leveris bos devar dhodho drehevel y weythva byg y honan rag may hallons i gul an ober yn effeythussa.

Krodhvolans a-dro dhe studh an fordhow ena a dheuth mar dhrog may hwrug omdhiskwedhes arwoedh yn Caithness a leveris: ‘Dynnargh dhe’n Loer – Bydh war; kowdell’

Konsel an Ugheldiryow a leveris bos dhodho an devnydhyow o res dhe wul an oberennow towlennys, mes kessedhek Caithness a glewas yn y dhiwettha kuntelles bos gwrys saw unnek ha dew ugens a’n hwegh kans tri ha dew ugens oberenn yw a-res.

Yn keswel gans BBC Alban, Mr Jarvie a leveris: ‘Wosa oll an profyansow a-dro dhe’n traow a yll bos gwrys, dell hevel an brassa lett yw anlowreth an dalgh a askorra pyg. Yth eson ni ow klappya a-dro dhe gavoes jynnweyth nowydh ha gorra moy a’n towlargh y’n gweythres a ewnhe tell, mes ny vydh dihevelepter vyth mar nyns eus dalgh a askorra moy a byg rag gul a’n droaw ma oll. Ny wonn fatell wul kas negys gwella pan vo an kas mar sempel avel hemma – ny yllyn ni ewnhe moy a fordhow bys pan vo gweythva byg nowydh.’

Yma kessedhek dasdesinya Konsel an Ugheldiryow owth hwithra an tybyans a dhrehevel gweythva byg nowydh.

Yn Manow – Manow Hedhyw

Nessa mis y fydh keskan gans ilewydhyon Manow an moyha a-vri dre unn nos hepken. Nebes an bagasow ilow hengovek re beu ow seni yn Hel Albert Ryal ha Lorient ha Morocco a-gynsow ha nessa mis i a vydh dos warbarth war dir aga thre. An brassa hanow yw Scran, a wra ilow hengovek kemmyskys gans tybyansow nowydh. Ynwedh y fydh Skeealyn Vannin yw bagas a levow yn unnik, a wra kanow hengovek yn gis arnowydh hag i ow leverel hwedhlow koth. Ha rag gorfenna an gorthugher y fydh Skeddan Jiarg, onan a’n bagasow an moyha kolonnek a-dryv dasserghyans dons Mannow. Oll anedha a vydh dos warbarth yn Hel Ryal an Villa Marina avel rann Blein na Gaelgey – Blydhen Yeth Manow.