An Radyo 058 – Tewedh Goretti

  • Derivasow war an hager awel y’n seythen yw passys/
  • Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
  • ‘Medhek’ – Nicholas Williams

(Skeusen gans gras dhe Daniel Coey)

Kanow an seythen ma

  • “Mordardh” – Graham Sandercock
  • “Maggie May’s Hornpipe” – Bucca
  • “Dúlamán” – Altan
  • “Oll an eskern” – Boywife
  • Bolingey music session in 1999
  • “Rosen Wynn” – Simon Glanville
  • “Naw mab hardh” – Tredanek

Nowodhow an Norvys Keltek

Yn Kembra – MSN

Hendhyskonydhyon re dhiskudhas an brassa chi Romanek kevys bythkweth yn Kembra ha ri dhodho an leshanow ‘Pompeii Port Talbot’.

Konnygyon re dhevnydhyas radar a dhewan an dor ha diskwedhes linennow a vagas a dhrehevyansow kyrghynnys gans fosow dhefensek, yw ynkleudhys le ages meter a-woeles dhe enep an dor yn Park Margam, ha pymp kans dewdhek ha tri ugens meter pedrek.

Yma’n tyller a-ji yn koeswik istorek nevra nag o po arasys po drehevyansow drehevys warnedhi, hag awos henna an magoryow yw gwithys marthus da dell hevel.

Yma dew ragystynnans dhodho, veranda, ha helyow bys dhe stevellow bras keffrys ha drehevyans bras a allsa bos devnydhys avel hel-kuntelles.

Yma govenek dhe gonnygyon i dhe dhalleth palas nessa hav. Ynwedh yma govenek a gavoes brithweyth ha kreftweyth ankisys. Doktour Alex Langlands, professor dhe Bennskol Swansea a leveris: ‘Ni a dybi ni dhe gavoes neppyth ena a’n oes Romanek, mes nevra ny esa hunros dhyn bos neppyth delinys mar kler ena ha gans kemmys a aladewder a dherivadow a-dro dhe’n kynsa milvyldhen wosa krist. An chi bras y honan a via perghennys gans teylu ughel a wrug ostya tus a-vri a-dhiworth tylleryow a-dreus dhe’n empoureth.

Yn Iwerdhon – RTÉ

Milyow a estrenn re beu plansys yn lynn yn Belfast rag assaya daswul an eghenn ena.

Alusenn Gwithans Natur ‘Ulster Wildlife’ re worras dew vil estrenn Europek tevesik ena ha moy ages tri warn ugens mil estrenn yowynk, henwys ‘spat’ yn estrek ena.

Hemm yw an diwettha kamm war-rag yn towlenn vrassa rag daswul ha skoedhya estregi ha krevhe an eghenn peryllys ma. Ester a dhisomdhiskwedhas diworth Lynn Belfast nans yw moy ages kansvlydhen awos gorbyskessa ha kelli an kerghynnedh gwiw ragdha.

Niver byghan anedha a dreusvewas a veu diskudhys gans hwithroryon yn ugens ugens, ha warlergh an diskudhans na Ulster Wildlife a selyas roesweyth a veythrinvaow difresys yn Bangor, Porth Belfast ha Carrickfergus rag gweres daswul an eghenn enesik.

Ester Europek keffrys hag enevales krogenyek an mor erell a wra gwellhe gnas dowr dre sidhla a-dro dhe dhew kans liter a dhowr pub dydh rag kavoes methynnow, ha dre dermyn i a wra kyrghynnedh yw res rag megi puskes yowynk.

Doktour Nick Baker-Horne, rewlyer gwithans morek gans Ulster Wildlife a leveris: ‘Dre’n peder blydhen yw passys, agan meythrinvaow re sewenis, ha ni re dhyskis meur a-dro dhe’n ynjynoryon ekosystem splann ma. Aga lesarveth dhe leur an mor yw an nessa kamm.‘

Yn Alban – STV

Moy a wydh a vydh plansys a-dreus dhe Glasgow y’n vlydhen ma rag gweres lehe dyllansow hag an konsel owth oberi gans bagasow kemmynieth teythyek rag gweres iselhe chanj hin hag ynwedh gweres avonsya an Dowlenn Gwreythres Bewdhiverseth Teythyek.

Towlenn Gweythres Gwydh re beu furvys gans amkan a ynkressya kudhlenn a wydh yn Glasgow diworth hwetek poynt onan kansrann dhe seytek poynt onan kansrann dre blansa gwydh yn tir an konsel a-dro dhe’n sita ynter dew vil hag ugens ha dew vil deg warn ugens.

Ranndiryow a-dro dhe’n sita re beu hwithrys ha leow a vo re beu dewisys rag plansa gwydh yn spasow a wedhek ha spasow trevek. Y fydh amkan dhe’n dowlenn a blansa etek milvil gwydhenn a-dreus dhe ranndir sita Glasgow erbynn dew vil deg warn ugens. An amkanow yw ughelhwasek a-borpos, ha plansa lowr a wydh a vydh gweresys gans bagasow kemmyniethek ha towlennow bodhek. I a vydh devnydhya spasow haval orth tir heb devnydhyans arall, konsow yn stretow trevethek ha parkow-gwari.

Yn Manow – BBC

Yma ragdres nowydh rag dyski Manowek dhe fleghes yn-mes a glassow dre dhevnydhya dafar-son arbennik. Skol Sulby a vydh devnydhya dafar ‘U-Turn Round’ y’ga garth-gwari rag gweres orth studhoryon kestava gans an yeth. Kist ‘U-Turn Round’ yw kist kylghek a vetol yw devnydhys dre stumma dornla yn le a vos kevrennys dhe neb fenten tredan. Tus a yll y devnydhya rag rekordya geryow ha kanow hag ena aga seni.

Susie Brunwick, genys war’n ynys, a gavas arghasans rag an ragdres diworth Gonisogeth Manow avel rann an solempnyans Yeth Vanow Dew Vil Hwegh warn Ugens. Hi a wra ‘bagas gweythres an skol’ gans peswardhek flogh a ober rag avonsya gonisogeth hag ertach Manow. I a erviras prena an dafar orth kost a-dro dhe vil, peswar kans peuns ha rekordya eth son ganso. An kist a vydh gorrys yn y le erbynn penn an vlydhen akademek.

Nowodhow an seythen

Den a verwis yn seythen yw passys yn Tewedh Goretti.
Gwydhen a godhas war garavan yn Mawgan hag ynno James Southey.
An kreslu a gavas korf an den adro dhe hanter kans bloodh.
Distruyans meur eth dhe Gernow pan esa gwynsow pur grev ow hwytha dres an pow west ha Syllan.
Y fydh moy y’n dowlen ma ow tuchya an nowodhow ma.\
***
Towl kressya kost a dretha an Tamer war an pons ha kowbal re beu lettyes. An menystrans a lever bos kusulyans war an mater y’n kynsa le. Yth esa skruth bras dhe bobel wosa nowodhow bos an TAG dhe gressya dhyworth peswar ugens diner dhe dhew beuns.
***
Yma dadhel dhe Gonsel Kernow war dhevnydh an ger Sowsnek ‘chairman’ – an ger rag kaderyer. Kynnigys veu gans konsler Ruth Gripper an parti Livwer. Hi a grysis an konsel dhe heveli bos kaderyes gans gor pupprys gans an ger na. Nebonan aral re gynnigas dhe verrhe an ger dhe ‘chair’ yn unnik.
***
Ro deg milvil peuns dhe’n Trest Kenedhlek a allsa gweres tyller yn Kernow. An trest a vynn usya nebes an mona dhe gemeres kontrol menystrans Heartlands yn Poll. Degeys veu an tyller henwys yn Kernewek ‘Krestir’ nans yw diw vledhen. Rag termyn hir, yth esa ena gwerthji Kernewek henwys Kowsva. Pup tra a grok war restrans an lis gans Konsel Kernow.
***
Henn yw oll an seythen ma – y fydh moy nessa seythen.