An Radyo 063 – Diwedh Kernow Kensa

  • Diwettha dydh ‘Kernow Kensa’ – Kyle Odgers
  • Nowodhow an seythen
  • Nowodhow an Norvys Keltek – Jerry Sethir
  • ‘Over’ – Nicholas Williams

Pyth eson ni ow seni an seythen ma?

Tonyow gans MacQuarrie ha Toms

“Morrep Garow Kernow” – Seafolk

Tonyow jazz gans Pawl Dunbar

“Bothan Crothan” – Eleth

“An dherwen” – Simon Glanville

“Polka Aberfala” – System Son Kernow

“Pencarrow” – Richard Trethewey

“Maggi Me” – John Bolitho

Nowodhow an Norvys Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Herald Wales

Dre Seythun Gynserneth Kenedhlek, hag o an nawves dhe’n pymthegves a vis Hwevrer, Coleg Cymraeg Cenedlaethol a dheklaryas hanow etek Kannas Gynserneth nowydh.

An kannasow re beu ordenys a-dreus dhe Gembra ha’ga soedh a vydh avonsyans a dhiwyethogeth y’n tylleryow-oberi, ha kennertha tus erell dhe wul kynserneth yn tiwyethek.

Unn gannas yw Teleri Evans, etek bloedh, usi ow kul kynserneth yn Skoedhyans Yegheswith Medhegel yn tiwyethek, gans Kollji Pembrokeshire dhe Glavji Glangwili yn Carmarthen. Hi a dhallathas an kynserneth yn dew vil peswar warn ugens ha prout dres eghenn yw hi a’n ervirans dh’y wul der yeth Gembra.

Hi a leveris: ‘Gul kynserneth o fordh o da genev drefenn hi dhe’m gasa keffrys kavoes perthyans yn oberva, studhya, trenya, ha dendil gober. My re welas gans ow dewlagas ow honan bos a-vri yeth Gembra a-ji y’n rann-ober yegheswith, y’n ranndir ma a Gembra yn arbennik. Keskommunyans yw rann pur boesek a’m ober ha gul kynserneth der an Yeth re res dhymm godhvos dhe geskommunya gans perthyoryon ha kesoberoryon y’n fordh an moyha effeythus.’

Manon Parker, a-dhiworth Dyffryn Nantlle, a ober avel kynseres Askorrans ha Gwrians Media gans BBC Radyo Cymru yn Bangor. Hi yw ilewydh, ha da yw gensi an spas a besya studhya hag oberi der Yeth Gembra yn ayrgylgh gwriansek.

Hi a leveris: ‘My a gar ilow ha yeth Gembra, ytho, oberi gans bagas Radyo Cymru re beu perthyans pur dalvosek rag dyski moy a-dro dhe’n diwysyans. Avel kannas a-barth an Kollji, y fia da genev dhe gennertha tus erell dhe wul kynserneth, awos an gwayn dre gavoes perthyansow a vewnans-gwir ha konvedhes roweth Yeth Gembra yn obervaow.’

Yn Iwerdhon – RTÉ

Evredhek-Olympek ha treghesik, Shane McLaughlin, a solempnyas dydh Sen Valentin dre wul tenna-kowbal an gwella y’n norvys dhe Ros an Mhíl yn Conamara.

Ev a wordremenas y govadh a’n norvys Guiness y honan dre denna an kowbal Saoirse na Farraige, kans hag ugens tonnas, der pymp meter. An gorhel yw dew ugens meter a-hys ha naw meter y les hag ev yw an brassa kowbal tus-yn unnik yw kovskrifys yn Iwerdhon.

Yma hwegh kovadh Guiness dhe Vstr. McLaughlin lemmyn, rag tenna skathow ha kertow.

Yn dew vil peswar warn ugens ev a dennas kert etek tonnas, hag a-gynsow ev a worbassyas henna der tenna kert a dhew ugens tonnas.

Ev a gollas garr der droglamm dhe vargen-tir hag ev re gesstrivyas avel Evredhek-Olympek dre’n hwegh blydhen usi passys, y’n sport a dewlel-pellenn.

Skoedhys o ev orth an linenn-gorfenna gans mowes seyth bloedh a-dhiworth Galway, Katie Walsh. Katie ynwedh a gollas garr orth teyr bloedh, mes hi a lever bos donsya unn hobi yw an gwella gensi.

Yn Alban – STV

Emilia Evans-Munton, studhyores artweyth, re wrug Kovadh an Norvys Guiness nowydh dre wul sim-lodrik gowrek yn park-kerri yn-mes a’y Skol a Artweyth.

An wariell yw moy ages pymthek meter y hirder ha hi a’n gwrug dre dhevnydhya dew ugens pusorn a woera ha tri ugens meter a bann ‘corduroy’ rag kudha an enebow. Dewlagas an sim a veu gwrys a brenn hag i yw onan poynt pymp meter a-dreus.

An oberenn yw henwys ‘Perth Kov, Yth Esov vy Omma Hwath’.

Emilia a leveris: ‘An oberenn yw trubyt dhe’n gwariellow oll yw gesys, ha’n trisyans a gelli an wariell yw an gwella pan ver flogh. Y fydh hi gorwedha ena yn howlsplann, gwyns ha glaw, ow tewedha tamm ha tamm, wosa bos gesys gans an artydhes, mes diskudhys gans an woslowysi.’

Yn Manow – Radyo Manow

Dadhlans nowydhhes re dhastallethas a-dro dhe dramyow-mergh Douglas, wosa istorior Charles Guard dhe jallenjya orth Tynwald dhe gowlwul dasnowydhheans an hyns-horn a-hys hirder leun an rosva. An tramyow henwys yn formel an Douglas Bay Horse Tramway a dhallathas oberi yn mil eth kans hwetek ha tri ugens hag yma tus a dyb ev dhe vos an diwettha gonis tramyow derowel tennys gans mergh y’n norvys oll. Gans Hyns-Horn Tredanek Manow ha Hyns-Horn Ethenn Manow, i a wra ertach treusperthyans an ynys.

Yn dew vil ha seytek, arghasans a veu afydhys rag daswul an hyns-horn a-dhiworth Kastell Derby dhe Dhiwedhva an Mor, mes ny veu ev kowlwrys hag ev a dheuth ha bos gelwys an ‘Halway Horse Tram’.

Menester Isframweyth, Tim Crookall, a leveris may feu devnydhys an arghans rag an ragdres dhe wul traow erell gans menystrans kyns.

Nowodhow an Seythen gans Matthi ab Dewi

Yma govenek nowydh bos tenkys dhe Grestir. Dell glewyn, an Trest Kenedhlek a vydh ow sinya kevambos yn skon dhe gemeres charj war an tyller. Fyllel a wrug nans yw nebes blydhynyow yn dann Konsel Kernow. Yma gwithti balyow ena, keffrys ha kresen Chi an Bobel ha lowarth an diaspora.
***
Kernow Kensa re sessyas gonis yn Kernow. Lies hyns kyttrin re beu kemerys gans Kewgh Kernow – byttegyns prysyow ha henwyn re drelyas. Y fydh neppyth y’n dowlen ma gans lewyer Kernow Kensa neb a wre oberi gans an kowethas ma dres lies bledhen.
***
Na vydh Konsel Kernow ow pesya skothya an hyns ayr ynter Tewynblustri ha Gatwick na fella. An konsel re leveris bos edhomm a spendya hwetek milvil peuns a vona poblek a pe henna dhe besya. Negysyow a Gernow re leveris i dhe vos truan gans an ervirans ma drefen bos kevren a bris dhyn.
***
Dew worhel a les yw dhe wertha wosa bos Ow servya ynter Kernow ha Syllan dres hanter kansvledhen. Y fydh Scillonian 3 ow korfenna ow kolya an hyns ynter Pennsans ha TreHugh nessa bledhen. An Gry Maritha a vydh ow kemeres stoffys war an hyns mis Metheven – ha gorhel nowydh henwys Menawethan a wra dalleth gonis y’n keth termyn.
***
Henn yw oll an seythen ma – y fydh nowodhow pella a Gernow yn Kernewek nessa seythen